Nghiên cứu do TS. Phuc Le và các cộng sự tại Cleveland Clinic (Ohio, Hoa Kỳ) thực hiện trên dữ liệu hồ sơ bệnh án điện tử của 89.987 người bệnh từ 65 tuổi trở lên (độ tuổi trung bình 72 tuổi, 51% là nam giới) mắc đái tháo đường típ 2 và đang sử dụng ít nhất một thuốc hạ đường huyết trong giai đoạn 2019–2023.
Về phân tầng thể trạng, 30,6% người bệnh có sức khỏe kém (mắc từ một bệnh lý giai đoạn cuối trở lên), 61,6% có sức khỏe trung bình (mắc kèm từ 3 bệnh mạn tính trở lên) và 7,9% có sức khỏe tốt (không thuộc hai nhóm trên).
Về hiệu quả kiểm soát đường huyết, 37,8% người bệnh đạt mục tiêu HbA1c (“at goal”), nghĩa là thấp hơn không quá 1,5 điểm phần trăm so với ngưỡng khuyến cáo của ADA: dưới 9,0% (75 mmol/mol) ở nhóm sức khỏe kém; dưới 8,0% (64 mmol/mol) ở nhóm sức khỏe trung bình; và dưới 7,5% (58 mmol/mol) ở nhóm sức khỏe tốt.
Tỷ lệ người bệnh có mức HbA1c vượt ngưỡng mục tiêu (“above-goal”) chiếm 13,8%, trong khi nhóm có mức HbA1c thấp hơn ngưỡng mục tiêu (“below-goal”) lên tới 48,4%.
Nhóm tác giả nhận thấy vào năm 2023, những bệnh nhân có HbA1c trên mức mục tiêu có tỷ lệ can thiệp thay đổi phác đồ cao hơn rõ rệt so với nhóm đã đạt mục tiêu, bao gồm cả tăng bậc điều trị (32,8% so với 16,1%) lẫn giảm bậc điều trị (20,3% so với 16,3%).
Ở nhóm có HbA1c dưới mức mục tiêu, tỷ lệ tăng bậc điều trị thấp hơn đáng kể so với nhóm đạt mục tiêu (7,7% so với 16,1%), trong khi tỷ lệ giảm bậc điều trị không có sự khác biệt giữa hai nhóm (16,9% so với 16,3%).
Đánh giá xu hướng theo thời gian từ năm 2019 đến 2023 cho thấy: ở nhóm bệnh nhân có HbA1c vượt mục tiêu, tỷ lệ tăng bậc điều trị nhìn chung duy trì ổn định (từ 30,7% lên 32,8%), trong khi tỷ lệ giảm bậc điều trị tăng đáng kể (từ 14,6% lên 20,3%), rõ nét nhất ở nhóm người bệnh có sức khỏe kém.
Đối với nhóm có HbA1c dưới mức mục tiêu, tỷ lệ tăng bậc (từ 4,2% lên 7,7%) và giảm bậc điều trị (từ 9,4% lên 16,9%) đều gia tăng theo thời gian, tập trung chủ yếu ở phân nhóm sức khỏe trung bình và kém.
Các tác giả nhấn mạnh hiện tượng tăng bậc điều trị ở nhóm có HbA1c dưới mục tiêu lại xảy ra phổ biến nhất ở bệnh nhân sức khỏe kém “is concerning because intensive glycemic control in frail or medically complex older adults is associated with increased risks of hypoglycemia and other adverse outcomes” (tạm dịch: “đây là điều đáng lo ngại vì việc kiểm soát đường huyết quá mức ở người cao tuổi suy yếu hoặc có bệnh cảnh nội khoa phức tạp sẽ làm tăng nguy cơ hạ đường huyết và các biến cố bất lợi khác”).
Báo cáo trên tạp chí JAMA Internal Medicine cũng chỉ ra rằng xu hướng tăng bậc điều trị ở bệnh nhân có HbA1c vượt mục tiêu “were similar across health status, including among patients with good health” (tạm dịch: “tương tự nhau ở mọi phân tầng sức khỏe, kể cả ở những bệnh nhân có thể trạng tốt”).
TS. Le và cộng sự nhận định thêm: “[t]his represents a missed opportunity to improve glycemic control in otherwise healthy older adults, placing them at risk for long-term complications, such as retinopathy, nephropathy, and cardiovascular disease” (tạm dịch: “Điều này cho thấy cơ hội tối ưu hóa kiểm soát đường huyết ở những người cao tuổi có thể trạng tốt đã bị bỏ lỡ, vô tình khiến họ phải đối mặt với nguy cơ biến chứng lâu dài như bệnh võng mạc, bệnh thận và bệnh tim mạch”).
Nhóm nghiên cứu kết luận: “Future efforts should focus on improving adherence to guideline recommendations and leveraging safer medication options” (tạm dịch: “Các nỗ lực lâm sàng trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao mức độ tuân thủ khuyến cáo chuyên môn, đồng thời tận dụng tối đa các nhóm thuốc có độ an toàn cao hơn”).