TÓM TẮT
- Trầm cảm Trầm cảm thường gặp ở bệnh nhân Parkinson (PD), liên quan đến việc gia tăng khuyết tật vận động và giảm chất lượng cuộc sống. (Xem ‘Trầm cảm’ ở dưới.)
- Lựa chọn thuốc chống trầm cảm Ở hầu hết bệnh nhân PD có nhu cầu điều trị trầm cảm bằng thuốc, chúng tôi đề xuất bắt đầu với thuốc ức chế tái hấp thu serotonin-norepinephrine có chọn lọc (SNRI) hoặc thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) thay vì thuốc chống trầm cảm ba vòng (Khuyến cáo 2C). Mặc dù các dữ liệu so sánh về hiệu quả còn hạn chế và chưa đồng nhất, nhưng nguy cơ xảy ra các biến cố bất lợi ở nhóm dùng SNRI và SSRI thấp hơn so với nhóm dùng thuốc chống trầm cảm ba vòng như amitriptyline. (Xem ‘Lựa chọn thuốc’ ở dưới.)
- Thận trọng Khi kê đơn thuốc chống trầm cảm cho bệnh nhân PD, các bác sĩ lâm sàng cần lưu ý các nguy cơ tiềm tàng như kéo dài khoảng QT, tương tác thuốc, làm nặng thêm các triệu chứng vận động, làm trầm trọng thêm hội chứng chân không nghỉ (RLS) và rối loạn hành vi giấc ngủ REM (RBD), cũng như nguy cơ thấp nhưng quan trọng của hội chứng serotonin. (Xem ‘Các lưu ý về an toàn khi dùng SSRI’ ở dưới.)
- Lo âu Tình trạng lo âu biểu hiện như một hiện tượng “wearing-off” (hết tác dụng thuốc) của các thuốc dopaminergic ở những bệnh nhân có sự dao động về triệu chứng vận động và không vận động cần được quản lý bằng cách điều chỉnh liều levodopa và các chiến lược liên quan khác. Ở những bệnh nhân còn lại, các lựa chọn dược lý cho tình trạng lo âu bao gồm SSRI, SNRI và buspirone, tương tự như ở quần thể chung. (Xem ‘Lo âu’ ở dưới.)
- Loạn thần Loạn thần (chủ yếu là ảo thị và hoang tưởng) là một biến chứng thường gặp ở bệnh nhân PD, đặc biệt là ở những bệnh nhân có rối loạn nhận thức.
- Tiếp cận chung Quản lý bao gồm việc xác định và điều trị các nguyên nhân tiềm ẩn cũng như các yếu tố góp phần; giảm liều hoặc loại bỏ dần các thuốc kháng Parkinson có khả năng gây triệu chứng (nếu chức năng vận động cho phép); và sử dụng liệu pháp thuốc chống loạn thần điều trị triệu chứng đối với các triệu chứng kháng trị (thuật toán 1). (Xem ‘Loạn thần’ ở dưới.)
- Nguy cơ của thuốc chống loạn thần Việc sử dụng thuốc chống loạn thần mạn tính có liên quan đến việc tăng tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân và các biến cố tim mạch ở người cao tuổi mắc sa sút trí tuệ cũng như ở bệnh nhân PD. Khi lợi ích tiềm năng được đánh giá là vượt trội hơn nguy cơ, nên kê đơn thuốc chống loạn thần một cách thận trọng, bắt đầu với liều thấp và duy trì ở mức liều thấp nhất có thể để đạt được đáp ứng lâm sàng. (Xem ‘Các triệu chứng loạn thần kháng trị’ ở dưới.)
- Lựa chọn thuốc ưu tiên khi cần thiết Khi thuốc chống loạn thần được coi là cần thiết cho tình trạng loạn thần liên quan đến PD, chúng tôi đề xuất sử dụng pimavanserin, quetiapine hoặc clozapine thay vì các thuốc chống loạn thần khác (Khuyến cáo 2C). Thuốc chống loạn thần thế hệ thứ hai ít có khả năng làm nặng thêm tình trạng Parkinson hơn so với thuốc chống loạn thần thế hệ thứ nhất, và mỗi loại thuốc được liệt kê đều có ít nhất một số bằng chứng về hiệu quả trên bệnh nhân PD. Việc lựa chọn giữa các thuốc này cần được cá thể hóa. Clozapine có thể là thuốc chống loạn thần hiệu quả nhất trong ba loại nhưng yêu cầu phải theo dõi huyết học. (Xem ‘Các triệu chứng loạn thần kháng trị’ ở dưới.)
- Các thuốc cần tránh Nên tránh các thuốc chống loạn thần thế hệ thứ nhất, risperidone và olanzapine vì các thuốc này có nguy cơ cao đã được xác định rõ trong việc làm nặng thêm các triệu chứng vận động ở bệnh nhân PD. (Xem “Parkinson do thuốc”, phần ‘Các thuốc gây ra’.)
- Rối loạn giấc ngủ Mất ngủ, buồn ngủ quá mức vào ban ngày (EDS) và rối loạn hành vi giấc ngủ REM (RBD) rất phổ biến ở bệnh nhân PD. Việc đánh giá và quản lý các tình trạng này được xem xét riêng. (Xem “Mất ngủ, buồn ngủ ban ngày và các rối loạn giấc ngủ khác trong bệnh Parkinson”.)
- Rối loạn chức năng tự chủ Bệnh nhân PD thường cần được quản lý hỗ trợ các rối loạn chức năng thần kinh tự chủ, bao gồm táo bón, chảy nước dãi, chảy nước mũi, rối loạn chức năng tình dục và hạ huyết áp tư thế đứng. Các chiến lược quản lý cho từng tình trạng được xem xét riêng. (Xem ‘Rối loạn chức năng tự chủ’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here