TÓM TẮT
Định nghĩa
- Tắc ruột do sỏi mật là một nguyên nhân quan trọng tuy ít gặp gây tắc cơ học đường tiêu hóa, thường xảy ra ở người cao tuổi có nhiều bệnh lý nền kèm theo. Bệnh chủ yếu do sỏi mật lọt qua lỗ rò mật – ruột và kẹt lại ở đoạn hồi tràng. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới).
Đặc điểm lâm sàng
- Biểu hiện lâm sàng kinh điển của tắc ruột do sỏi mật là một tình trạng tắc ruột bán cấp tính từng đợt ở phụ nữ lớn tuổi. Việc sỏi mật gây tắc nghẽn tạm thời dẫn đến đau bụng và nôn ói, các triệu chứng này sẽ thuyên giảm khi sỏi di chuyển xuống thấp hơn, rồi lại tái xuất hiện khi viên sỏi ngày càng lớn và mắc kẹt ở lòng ruột xa hơn. Hệ quả là người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng mơ hồ và ngắt quãng trong vài ngày trước khi đến khám. (Xem ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới).
Chẩn đoán
- Nên nghĩ đến chẩn đoán tắc ruột do sỏi mật ở những bệnh nhân cao tuổi có các triệu chứng gợi ý tắc ruột non cấp tính hoặc bán cấp tính. Chẩn đoán được xác định qua chẩn đoán hình ảnh hoặc, ở một số trường hợp, ngay trong cuộc mổ tắc ruột non. Trong tình huống phẫu thuật, việc lấy được viên sỏi ra khỏi vị trí tắc nghẽn ở ruột non mang tính chất quyết định chẩn đoán. (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới).
Điều trị
- Phương pháp điều trị cốt lõi cho tắc ruột do sỏi mật là phẫu thuật. (Xem ‘Điều trị’ ở dưới).
- Ở tất cả bệnh nhân, tình trạng tắc ruột phải được xử trí ưu tiên hàng đầu bằng phẫu thuật mở thông ruột lấy sỏi (tức là rạch thành ruột để lấy sỏi ra ngoài). (Xem ‘Giai đoạn đầu: Mở ruột lấy sỏi’ ở dưới).
- Các thủ thuật trên đường mật, bao gồm cắt túi mật và đóng lỗ rò mật – ruột, có thể được thực hiện đồng thời với phẫu thuật mở ruột lấy sỏi ở những bệnh nhân có nguy cơ phẫu thuật thấp (theo phân loại của Hội Gây mê hồi sức Hoa Kỳ [ASA] là độ I hoặc II, không trong tình trạng sốc, không có viêm nhiễm hoặc dính nặng trong ổ bụng). (Xem ‘Bệnh nhân nguy cơ thấp: Phẫu thuật đường mật’ ở dưới).
- Đối với bệnh nhân có nguy cơ cao (phân loại ASA độ III hoặc IV, đang sốc, có tình trạng viêm nhiễm hoặc dính ruột nặng trong ổ bụng), có thể xử trí theo hướng bảo tồn sau khi đã mở ruột lấy sỏi đơn thuần. Những trường hợp xuất hiện triệu chứng tái phát sau đó sẽ được cân nhắc phẫu thuật đường mật ở một thì riêng biệt. (Xem ‘Bệnh nhân nguy cơ cao: Theo dõi bảo tồn’ ở dưới).
- Các phương pháp điều trị không phẫu thuật cho bệnh nhân tắc ruột do sỏi mật đã được ghi nhận trong y văn nhưng rất ít khi được áp dụng trên lâm sàng. (Xem ‘Trường hợp không chỉ định phẫu thuật’ ở dưới).
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here