Sàng lọc ung thư bàng quang

TÓM TẮT

Dịch tễ học và các yếu tố nguy cơ

Ung thư biểu mô tế bào chuyển tiếp bàng quang là loại ung thư đường tiết niệu phổ biến thứ hai. Các yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh bao gồm tiếp xúc với chất gây ung thư hóa học (ví dụ: thuốc lá, phơi nhiễm nghề nghiệp và môi trường), tuổi cao và giới tính nam. (Xem ‘Dịch tễ học và giải phẫu bệnh’ phía trên và ‘Các yếu tố nguy cơ’ phía trên).

Các xét nghiệm tầm soát tiềm năng

Các xét nghiệm được cân nhắc để tầm soát ung thư bàng quang bao gồm tổng phân tích nước tiểu bằng que thử phát hiện hồng cầu, soi cặn lắng nước tiểu tìm hồng cầu, tế bào học nước tiểu và các dấu ấn sinh học trong nước tiểu. Tuy nhiên, tỷ lệ mắc ung thư bàng quang tương đối thấp trong một quần thể tầm soát có nguy cơ trung bình đòi hỏi độ đặc hiệu đối với ung thư bàng quang cao hơn mức mà các xét nghiệm này có thể cung cấp. (Xem ‘Hạn chế của các xét nghiệm tầm soát tiềm năng’ phía trên).

Bệnh nhân không có triệu chứng

Đối với bệnh nhân có nguy cơ trung bình, chúng tôi đề nghị không tầm soát ung thư bàng quang (Khuyến cáo 2C). Các xét nghiệm tầm soát còn thiếu độ đặc hiệu, việc theo dõi tiếp theo đối với các kết quả bất thường trên xét nghiệm tầm soát gây ra nhiều gánh nặng và tiềm ẩn nguy cơ có hại, đồng thời thiếu bằng chứng cho thấy việc tầm soát mang lại lợi ích sống còn. (Xem ‘Lý do không tầm soát’ phía trên và ‘Bệnh nhân không có triệu chứng’ phía trên).

Bệnh nhân có nguy cơ cao

Các dữ liệu hiện có không cho thấy việc tầm soát mang lại lợi ích sống còn, thậm chí ngay cả ở nhóm dân số có nguy cơ cao. Do thiếu các bằng chứng hỗ trợ này, một số tác giả của UpToDate không tiến hành tầm soát ung thư bàng quang, kể cả ở những bệnh nhân có nguy cơ cao. Tuy nhiên, các tác giả khác của UpToDate vẫn chỉ định tầm soát ung thư bàng quang bằng xét nghiệm nước tiểu hàng năm cho bệnh nhân nguy cơ cao (và ở một số bệnh nhân có nguy cơ rất cao, kết hợp thêm tế bào học nước tiểu). Việc tiếp cận cá thể hóa trong quyết định tầm soát cho bệnh nhân nguy cơ cao là phù hợp, với sự lựa chọn dựa trên giá trị và sở thích của bệnh nhân, do dữ liệu hiện có chưa đầy đủ. (Xem ‘Phương pháp tiếp cận của chúng tôi’ phía trên).

Bệnh nhân có tiền sử ung thư biểu mô tế bào chuyển tiếp

Bệnh nhân có tiền sử đã điều trị ung thư biểu mô tế bào chuyển tiếp cần được xét nghiệm theo dõi để phát hiện bệnh tái phát do khả năng tái phát hoặc xuất hiện ung thư nguyên phát thứ hai là rất cao. Vai trò và phương pháp tiếp cận theo dõi trong trường hợp này được thảo luận ở một phần riêng biệt. (Xem “Điều trị ung thư bàng quang không xâm lấn lớp cơ tái phát hoặc dai dẳng” và “Tổng quan về quản lý ung thư bàng quang ở người cao tuổi”).

Đánh giá tình trạng tiểu máu

Các dấu hiệu hoặc triệu chứng tiết niệu (ví dụ: vi tiểu máu) rất cần được đánh giá, điều này được coi là đánh giá chẩn đoán chứ không phải tầm soát. Việc đánh giá chẩn đoán tình trạng tiểu máu được thảo luận ở một phần riêng biệt. (Xem “Đánh giá tình trạng tiểu ra máu ở người lớn”).

Phòng ngừa và tư vấn

Tất cả mọi người, đặc biệt là những người có phơi nhiễm nghề nghiệp được biết là làm tăng nguy cơ, nên được tư vấn mạnh mẽ không hút thuốc lá, và những người hút thuốc nên được cung cấp các phương pháp điều trị cai thuốc lá. Bệnh nhân cần được giáo dục về các yếu tố nguy cơ và triệu chứng sớm của ung thư bàng quang, chẳng hạn như đại tiểu máu. Các cá nhân có nguy cơ cao do phơi nhiễm nghề nghiệp nên sử dụng phương tiện bảo hộ cá nhân và giảm thiểu tối đa việc tiếp xúc với hóa chất khi có thể. (Xem ‘Lý do không tầm soát’ phía trên và ‘Bệnh nhân không có triệu chứng’ phía trên).

Already a member? Log in here