Giấc ngủ kém và mất ngủ ở bệnh nhân nội trú

TÓM TẮT

Tổng quan – Chất lượng giấc ngủ thường suy giảm ở những bệnh nhân nhập viện điều trị bệnh cấp tính. Các rối loạn thường gặp bao gồm giảm tổng thời gian ngủ, giấc ngủ bị phân mảnh, thay đổi cấu trúc giấc ngủ với sự sụt giảm giai đoạn ngủ sóng chậm (N3) và ngủ REM, cũng như rối loạn nhịp sinh học. Các rối loạn nghiêm trọng nhất thường được ghi nhận tại khoa hồi sức tích cực (ICU). (Xem thêm ‘Rối loạn giấc ngủ trong bệnh viện’ ở dưới.)

Hệ quả của giấc ngủ kém chất lượng – Các bằng chứng gián tiếp từ cộng đồng cho thấy giấc ngủ không đảm bảo trong bệnh viện có thể gây ra những tác động tiêu cực đến nhận thức, kết cục hành vi thần kinh, chức năng hô hấp, chức năng miễn dịch, chức năng chuyển hóa, gây lo âu và tăng cảm giác đau. Ngoài ra, thiếu ngủ được xem là một yếu tố nguy cơ dẫn đến sảng. (Xem thêm ‘Hệ quả của giấc ngủ kém chất lượng’ ở dưới.)

Nguyên nhân gây giấc ngủ kém chất lượng trong bệnh viện – Các yếu tố phổ biến gây ảnh hưởng đến giấc ngủ trong bệnh viện bao gồm tiếng ồn, các can thiệp chăm sóc bệnh nhân, ánh sáng, chính tình trạng bệnh lý (ví dụ: đau, lo âu, sốt) và các phương pháp điều trị (ví dụ: thuốc, máy thở). (Xem thêm ‘Các yếu tố môi trường’ và ‘Các yếu tố phi môi trường’ ở dưới.)

Các can thiệp cải thiện giấc ngủ – Nhiều can thiệp nhằm cải thiện giấc ngủ cho bệnh nhân nội trú đã được đề xuất, nhưng hầu hết vẫn thiếu bằng chứng lâm sàng đầy đủ để áp dụng rộng rãi. Những can thiệp tương đối đơn giản, ít rủi ro và không đòi hỏi đầu tư nhiều nguồn lực mới bao gồm (xem thêm ‘Can thiệp cải thiện giấc ngủ’ ở dưới):

• Đánh giá và điều trị các rối loạn giấc ngủ tiềm ẩn
• Xử lý các bệnh lý và triệu chứng gây cản trở giấc ngủ
• Giảm tiếng ồn vào ban đêm
• Thiết lập quy trình tiếp xúc ánh sáng ngày/đêm rõ ràng, phù hợp với nhịp sinh học môi trường
• Sử dụng các kỹ thuật thư giãn đơn giản (ví dụ: nghe nhạc, băng ghi âm thư giãn)
• Hạn chế tương tác với bệnh nhân trong giờ ngủ, chỉ thực hiện những can thiệp thực sự cần thiết cho việc chăm sóc
• Rà soát danh mục thuốc hàng ngày để loại bỏ hoặc thay thế các thuốc có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ (bảng 1)

Vai trò của các thuốc hỗ trợ giấc ngủ – Thuốc hỗ trợ giấc ngủ nên được sử dụng một cách thận trọng trong môi trường nội trú. Khi việc điều trị bằng thuốc được cho là cần thiết, việc lựa chọn thuốc phải được cá thể hóa dựa trên mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, tuổi tác, bệnh đồng mắc, tác dụng phụ và tương tác thuốc.

Đối với hầu hết bệnh nhân nội trú cần dùng thuốc hỗ trợ giấc ngủ, chúng tôi đề nghị sử dụng melatonin là lựa chọn hàng đầu (Khuyến cáo 2C). Sự ưu tiên này dựa trên khả năng dung nạp tốt, nguy cơ tương tác thuốc thấp và tiềm năng cải thiện nhịp sinh học. Tuy nhiên, hiệu quả gây ngủ của melatonin thay đổi tùy người và có thể không mạnh bằng các loại thuốc hỗ trợ giấc ngủ khác. Ramelteon là một lựa chọn thay thế ít rủi ro và hợp lý, mặc dù chưa được nghiên cứu cụ thể trên bệnh nhân nội trú và chi phí có thể là một rào cản. (Xem thêm ‘Điều trị nội khoa’ ở dưới.)