TÓM TẮT
Đặc điểm lâm sàng – Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) là một tình trạng rối loạn hành vi với các triệu chứng cốt lõi kéo dài và lan tỏa bao gồm giảm chú ý, tăng động và xung động. Các triệu chứng này gây ảnh hưởng đến chức năng nhận thức, học tập, hành vi, cảm xúc và tương tác xã hội. (Xem thêm ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)
Đánh giá – Việc đánh giá ADHD nên được bắt đầu ở trẻ $ge 4$ tuổi có các triệu chứng giảm chú ý, tăng động hoặc xung động, hoặc có những phàn nàn thường gặp liên quan đến ADHD (ví dụ: kết quả học tập kém, khó kết bạn và duy trì tình bạn, gặp khó khăn khi tham gia các môn thể thao đồng đội). (Xem thêm ‘Chỉ định và quy trình’ ở dưới.)
Quá trình đánh giá ADHD đòi hỏi sự phối hợp toàn diện giữa y tế, phát triển, giáo dục và tâm lý xã hội nhằm xác nhận sự hiện diện, tính kéo dài, mức độ lan tỏa và các biến chứng về chức năng của các triệu chứng cốt lõi; đồng thời loại trừ các nguyên nhân khác gây ra các triệu chứng này (bảng 1) và xác định các rối loạn đồng mắc về cảm xúc, hành vi và y khoa (ví dụ: lo âu, rối loạn khí sắc, rối loạn học tập, rối loạn giấc ngủ). (Xem thêm ‘Đánh giá y khoa’ và ‘Đánh giá các rối loạn đồng mắc’ ở dưới.)
Việc đánh giá ADHD cần thông tin về hành vi của trẻ ở nhiều môi trường khác nhau (ví dụ: tại nhà và tại trường hoặc chương trình sau giờ học). Các thang đo hành vi đặc hiệu cho ADHD (bảng 3) có thể được sử dụng để thu thập thông tin này từ phụ huynh/người chăm sóc và giáo viên. (Xem thêm ‘Đánh giá giáo dục’ và ‘Thang đánh giá hành vi’ ở dưới.)
Đánh giá bổ trợ – Việc đánh giá ADHD không yêu cầu xét nghiệm nồng độ chì trong máu, nồng độ hormone tuyến giáp, chẩn đoán hình ảnh thần kinh, điện não đồ hoặc trắc nghiệm tâm lý, trừ khi các xét nghiệm này được chỉ định dựa trên kết quả thăm khám lâm sàng nhằm thu hẹp chẩn đoán phân biệt và lập kế hoạch điều trị. (Xem thêm ‘Đánh giá bổ trợ cho một số bệnh nhân chọn lọc’ ở dưới.)
Tiêu chuẩn chẩn đoán – Chẩn đoán ADHD yêu cầu trẻ phải đáp ứng các tiêu chuẩn được định nghĩa trong Sổ tay Chẩn đoán và Thống kê các Rối loạn Tâm thần Phiên bản thứ năm, Bản sửa đổi (DSM-5-TR) hoặc Phân loại Quốc tế về Bệnh tật (ICD) (bảng 4). Phản ứng với thuốc kích thích không được dùng để xác nhận hoặc bác bỏ chẩn đoán. (Xem thêm ‘Tiêu chuẩn chẩn đoán’ ở dưới.)
Chẩn đoán phân biệt – Chẩn đoán phân biệt đối với ADHD bao gồm các biến thể phát triển, các tình trạng thần kinh hoặc phát triển, rối loạn cảm xúc và hành vi, các yếu tố tâm lý xã hội hoặc môi trường, và một số vấn đề y khoa nhất định (bảng 1). Hầu hết các tình trạng này có thể đồng mắc với ADHD và cần được điều trị đồng thời. Do chẩn đoán phân biệt của ADHD rất rộng và tần suất đồng mắc cao, việc tái đánh giá trẻ em mắc ADHD là cần thiết bất cứ khi nào các triệu chứng trở nên trầm trọng hơn hoặc xuất hiện các triệu chứng mới. (Xem thêm ‘Chẩn đoán phân biệt’ và ‘Đánh giá các rối loạn đồng mắc’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
