TÓM TẮT
Lợi ích của liệu pháp bù nước đường uống (ORT): Chúng tôi khuyến cáo sử dụng ORT là lựa chọn điều trị ban đầu cho hầu hết bệnh nhân giảm thể tích tuần hoàn mức độ nhẹ đến trung bình do viêm dạ dày ruột (Khuyến cáo 1A). ORT có hiệu quả tương đương với truyền dịch tĩnh mạch (IV) trong điều trị giảm thể tích tuần hoàn ở bệnh nhân viêm dạ dày ruột, nhưng ít xâm lấn hơn, chi phí thấp hơn và dễ thực hiện hơn (Xem thêm mục ‘Hiệu quả’ và ‘Liệu pháp bù nước đường uống dựa trên mức độ mất nước’ ở dưới).
Công thức ORT: Đối với trẻ em và người lớn có dấu hiệu mất nước lâm sàng, chúng tôi đề xuất sử dụng dung dịch bù nước đường uống (ORS) chuẩn được sản xuất thương mại hoặc theo công thức của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thay vì các loại dịch khác (bảng 1) (Khuyến cáo 2B). Các công thức ORS khuyến cáo có nồng độ glucose và natri tương đương mol, với áp suất thẩm thấu từ 200 đến 310 mOsm/L. Tuy nhiên, đối với trẻ em viêm dạ dày ruột nhẹ và không có dấu hiệu mất nước lâm sàng, nước ép táo pha loãng (tỷ lệ 1:1) là một lựa chọn hợp lý. Không nên sử dụng các dung dịch tự pha bằng đường và muối tại nhà do nguy cơ sai sót nồng độ nghiêm trọng (Xem thêm mục ‘Đặc tính của dung dịch bù nước đường uống đối với sự hấp thu nước’, ‘Thiết lập’ và ‘Các loại đồ uống và dịch thông dụng trong gia đình’ ở dưới).
Chống chỉ định của ORT: ORT chống chỉ định cho những bệnh nhân có tình trạng tri giác suy giảm (nguy cơ hít sặc), liệt ruột hoặc các tình trạng khác khiến việc hấp thu dịch qua đường ruột không hiệu quả, giảm thể tích tuần hoàn nặng hoặc nôn vọt kéo dài. Truyền dịch tĩnh mạch nên được chỉ định cho những bệnh nhân này cũng như những bệnh nhân mất nước không đáp ứng với ORT.
Ở bệnh nhân mất nước nặng, cần truyền dịch tĩnh mạch cấp cứu với tốc độ nhanh 20 mL/kg dung dịch nước muối sinh lý đẳng trương hoặc dung dịch tinh thể cân bằng. Khi tình trạng bệnh nhân đã ổn định, có thể bắt đầu triển khai ORT (Xem thêm “Điều trị giảm thể tích tuần hoàn (mất nước) ở trẻ em trong môi trường đầy đủ nguồn lực”).
Triển khai thực hiện: Đối với bệnh nhân viêm dạ dày ruột mất nước mức độ nhẹ hoặc trung bình (bảng 2), ORT có thể được sử dụng cho cả hai mục đích: bù dịch (bù lại lượng dịch thiếu hụt ước tính bằng ORS trong vòng 3 đến 4 giờ) và duy trì (tiếp tục dùng ORS để đáp ứng nhu cầu dịch duy trì). Trong cả hai giai đoạn, cần bổ sung thêm ORS để bù đắp lượng dịch mất đi do tiêu chảy và nôn (Xem thêm mục ‘Mất nước mức độ nhẹ đến trung bình’ ở dưới).
Bù nước: Ở bệnh nhân giảm thể tích tuần hoàn mức độ nhẹ hoặc trung bình, thể tích ORS mục tiêu là 50 đến 100 mL/kg trong vòng 3 đến 4 giờ. Với những bệnh nhân vừa nôn, nên cho uống từng lượng nhỏ và chia nhiều lần, kết hợp điều trị hỗ trợ bằng ondansetron để giảm nôn, giúp việc bù nước đường uống đạt hiệu quả (xem mục ‘Liệu pháp chống nôn’ ở dưới). Nếu trẻ đang bú mẹ, hãy tiếp tục duy trì việc cho bú trong giai đoạn bù nước và kéo dài sang giai đoạn duy trì.
Duy trì: Trong giai đoạn duy trì, cần cung cấp đủ calo và dịch duy trì để bù đắp lượng mất đi liên tục. Việc cho ăn lại nhanh chóng được bắt đầu sau khi hoàn tất giai đoạn bù nước, với mục tiêu đưa bệnh nhân trở lại chế độ ăn không hạn chế, phù hợp với lứa tuổi.
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
