Siêu âm nội soi để đánh giá bệnh nhân ung thư trực tràng

Xuất bản:

15 Tháng 10, 2026

Cập nhật:

MỤC LỤC

TÓM TẮT

Nguyên tắc chung

Xác định chính xác giai đoạn ung thư trực tràng là yếu tố cốt lõi để lựa chọn bệnh nhân có thể phẫu thuật bảo tồn cơ thắt, đồng thời nhận diện những trường hợp có thể hưởng lợi từ điều trị tân hỗ trợ. Quá trình đánh giá giai đoạn bao gồm thăm khám lâm sàng, nội soi đại tràng (nếu có thể), và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh (chụp cắt lớp vi tính ngực và bụng [có hoặc không có tiểu khung], kết hợp cộng hưởng từ [MRI] tiểu khung hoặc siêu âm nội soi trực tràng [EUS]). Việc lựa chọn các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cũng như đặc tính hiệu năng của chúng trong việc xác định giai đoạn bướu (T) và hạch (N) được trình bày chi tiết ở phần riêng (xem bảng 1 và bảng 2). (Xem thêm “Đánh giá giai đoạn tại chỗ – vùng trước điều trị đối với ung thư trực tràng”.)

Ứng dụng lâm sàng

Đối với bệnh nhân ung thư trực tràng, các ứng dụng lâm sàng của siêu âm nội soi trực tràng (có hoặc không lấy mẫu bệnh phẩm) bao gồm (xem ‘Ứng dụng lâm sàng’ ở dưới):
- Đánh giá giai đoạn ban đầu cho các nhóm bệnh nhân được chỉ định chọn lọc (ví dụ: trường hợp nghi ngờ hạch chậu trên chẩn đoán hình ảnh nhưng chưa được xác định chắc chắn, hoặc những bệnh nhân có chống chỉ định chụp cộng hưởng từ).
- Theo dõi sau phẫu thuật cắt bỏ tổn thương.
- Đánh giá giai đoạn tái phát tại chỗ.

Chuẩn bị bệnh nhân

Công tác chuẩn bị trước thủ thuật cho bệnh nhân thực hiện siêu âm nội soi trực tràng tương tự như quy trình áp dụng cho nội soi tiêu hóa dưới. (Xem ‘Chuẩn bị bệnh nhân’ ở dưới và “Tổng quan về nội soi đại tràng ở người lớn”, phần ‘Chuẩn bị bệnh nhân’.)

Đánh giá giai đoạn

Siêu âm nội soi trực tràng giúp đánh giá giai đoạn bướu (T) của ung thư trực tràng thông qua việc xác định độ sâu xâm lấn của bướu nguyên phát, đồng thời đánh giá giai đoạn hạch (N) bằng cách đếm số lượng hạch vùng có tổn thương và ghi nhận sự hiện diện của các nốt bướu quanh trực tràng đơn độc, ngoài hạch (xem bảng 3). (Xem ‘Đánh giá giai đoạn’ ở dưới.)

Lấy mẫu dưới hướng dẫn của siêu âm nội soi

Có thể tiến hành siêu âm nội soi kết hợp chọc hút bằng kim nhỏ (FNA) hoặc sinh thiết bằng kim nhỏ (FNB) để lấy mẫu hạch quanh trực tràng ở những bệnh nhân được xếp giai đoạn MRI là T1 hoặc T2 mà sự hiện diện của hạch dương tính sẽ làm thay đổi chiến lược điều trị. (Xem ‘Chọc hút bằng kim nhỏ’ ở dưới.)

Biến chứng

Siêu âm nội soi trong chẩn đoán hoặc đánh giá giai đoạn nhìn chung là một thủ thuật an toàn. Một số biến chứng phát sinh do tác dụng phụ của thuốc an thần trong thủ thuật, trong khi các biến chứng khác xuất phát từ chính kỹ thuật nội soi. Việc lấy mẫu các tổn thương đặc ở trực tràng hoặc quanh trực tràng dưới hướng dẫn của siêu âm nội soi ít khi gây ra tình trạng chảy máu hay nhiễm trùng huyết, mặc dù các dữ liệu đã được công bố về biến chứng liên quan đến siêu âm nội soi trực tràng trong bối cảnh này vẫn còn hạn chế. (Xem ‘Biến chứng’ ở dưới.)

Already a member? Log in here