TÓM TẮT
Tiếp cận chung đối với đau đa khớp – Khi kết hợp bệnh sử và thăm khám lâm sàng với các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh được lựa chọn theo trình tự, nguyên nhân gây đau đa khớp có thể được xác định trong hầu hết các trường hợp. Hướng dẫn của Trường Cao đẳng Thấp khớp học Hoa Kỳ (ACR) đưa ra các khuyến cáo chung sau khi đã hoàn tất khai thác bệnh sử và thăm khám lâm sàng kỹ lưỡng (sơ đồ 1):
Có viêm màng hoạt dịch
- Thời gian kéo dài > 6 tuần – Khi có viêm màng hoạt dịch và các triệu chứng kéo dài trên 6 tuần, cần xem xét chẩn đoán viêm khớp dạng thấp (RA) và các bệnh lý thấp khớp hệ thống khác (bảng 1). Cần thực hiện các xét nghiệm: công thức máu toàn bộ, tốc độ lắng máu (ESR), protein C phản ứng (CRP), yếu tố dạng thấp (RF), kháng thể anti-CCP, kháng thể kháng nhân (ANA), nồng độ creatinine huyết tương và xét nghiệm nước tiểu. Cần cân nhắc chọc hút dịch khớp nếu có tràn dịch và chẩn đoán chưa rõ ràng, đặc biệt khi nghi ngờ viêm khớp nhiễm khuẩn hoặc viêm khớp do tinh thể.
- Thời gian kéo dài < 6 tuần – Khi có viêm màng hoạt dịch và các triệu chứng kéo dài dưới 6 tuần, xét nghiệm công thức máu toàn bộ, kiểm tra chức năng gan và trong một số trường hợp, xét nghiệm huyết thanh chẩn đoán viêm gan B, C và parvovirus có thể hữu ích (bảng 2).
Không có viêm màng hoạt dịch – Khi không có viêm màng hoạt dịch, việc tìm thấy các điểm đau khi thăm khám gợi ý chẩn đoán hội chứng đau xơ cơ (fibromyalgia) hoặc viêm nhiều túi thanh mạc hoặc viêm gân; trong trường hợp này có thể không cần thực hiện thêm các xét nghiệm chẩn đoán. (Xem “Hội chứng đau xơ cơ: Biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán ở người lớn” và “Viêm túi thanh mạc: Biểu hiện lâm sàng, chẩn đoán và điều trị”, phần ‘Đánh giá chẩn đoán’.)
Trong trường hợp không có viêm màng hoạt dịch và không có điểm đau, hãy xem xét các chẩn đoán phân biệt còn lại (sơ đồ 1) và cân nhắc thực hiện xét nghiệm chức năng gan, huyết thanh chẩn đoán viêm gan B và C, chụp X-quang, cùng nồng độ thyrotropin (TSH), canxi, albumin và phosphatase kiềm trong huyết thanh. Khi biểu hiện lâm sàng nghi ngờ viêm màng hoạt dịch nhưng không thể xác nhận qua thăm khám lâm sàng, siêu âm hoặc MRI có thể là những kỹ thuật hữu ích để phát hiện viêm màng hoạt dịch dưới lâm sàng hoặc các tổn thương bào mòn. (Xem ‘Chẩn đoán hình ảnh’ ở dưới.)
Diễn tiến bệnh – Sự kết hợp giữa dữ liệu lâm sàng, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh có thể giúp phân biệt nhóm bệnh nhân có khả năng tự giới hạn và nhóm có khả năng tiến triển thành viêm khớp kéo dài. Việc theo dõi sát thường sẽ giúp làm rõ chẩn đoán. (Xem ‘Diễn tiến bệnh’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
