TÓM TẮT
Định nghĩa
Chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khỏe (HRQOL) tập trung vào nhận thức của bệnh nhân về tác động của bệnh lý trước, trong và sau điều trị, và về bản chất, đây là một đánh giá mang tính chủ quan. (Xem ‘Định nghĩa HRQOL’ ở dưới.)
Sự cải thiện đáng kể về HRQOL nói chung
Mặc dù còn nhiều thách thức, hầu hết người nhận tạng đều đạt được chức năng sinh lý xuất sắc, đi kèm với những thay đổi mang tính bước ngoặt về HRQOL. (Xem ‘Ảnh hưởng của ghép phổi đến chất lượng cuộc sống’ ở dưới.)
Ảnh hưởng của chẩn đoán trước ghép
Chẩn đoán trước khi ghép dường như có ảnh hưởng đến cả mức HRQOL tuyệt đối sau ghép và mức độ cải thiện HRQOL sau ghép; bệnh nhân xơ nang (CF) và giãn phế quản có xu hướng có HRQOL tốt hơn so với bệnh nhân xơ phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc tăng áp phổi. Hiện vẫn khó xác định được mức độ ảnh hưởng của kỹ thuật ghép (ghép phổi đơn, ghép phổi hai bên, hoặc ghép tim-phổi) đối với quan sát này. (Xem ‘Chẩn đoán trước ghép và loại phẫu thuật ghép’ ở dưới.)
Ảnh hưởng của rối loạn chức năng mảnh ghép phổi mạn tính (CLAD)
CLAD, bao gồm hội chứng viêm tiểu phế quản tắc nghẽn (BOS) và hội chứng hạn chế mảnh ghép (RAS), là yếu tố quan trọng nhất quyết định HRQOL sau ghép phổi. CLAD gây ảnh hưởng tiêu cực nhất đến các khía cạnh HRQOL liên quan đến chức năng vận động, năng lượng và khả năng di chuyển, tuy nhiên sức khỏe tâm thần cũng bị tác động. (Xem ‘Rối loạn chức năng mảnh ghép phổi mạn tính’ ở dưới.)
Ảnh hưởng của tuổi tác
Ảnh hưởng của tuổi tác đối với sự gia tăng HRQOL sau ghép phổi hiện chưa rõ ràng. Có khả năng những người nhận tạng từ 65 tuổi trở lên sẽ có mức cải thiện HRQOL ít hơn so với những người trẻ tuổi, tuy nhiên các kết quả ghi nhận được vẫn chưa đồng nhất. (Xem ‘Tuổi tác’ ở dưới.)
Các yếu tố khác quyết định HRQOL
Giới tính, mức độ nghiêm trọng của bệnh lý trước khi ghép, tình trạng suy yếu, rối loạn chức năng thận và dinh dưỡng có ảnh hưởng thay đổi hoặc ở mức độ khiêm tốn đối với HRQOL. Rối loạn chức năng mảnh ghép phổi nguyên phát nghiêm trọng trong vòng 72 giờ đầu sau ghép sẽ tác động xấu đến HRQOL trong 6 tháng đầu sau khi ghép. (Xem ‘Các yếu tố khác quyết định chất lượng cuộc sống’ ở dưới.)
Các can thiệp nhằm cải thiện HRQOL
Các nghiên cứu sơ bộ cho thấy một số can thiệp sau ghép có thể cải thiện chất lượng cuộc sống, chẳng hạn như phục hồi chức năng hô hấp, kiểm soát đau sau phẫu thuật, sử dụng các thiết bị tự theo dõi, can thiệp tâm lý xã hội và việc nuôi thú cưng. (Xem ‘Các can thiệp nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống’ ở dưới.)
