TÓM TẮT
Định nghĩa: Viêm phổi thường được phân loại dựa trên vị trí mắc phải (bảng 1). (Xem ‘Định nghĩa’ ở dưới.)
- Viêm phổi mắc phải tại bệnh viện (HAP): Là tình trạng viêm phổi xảy ra từ 48 giờ trở lên sau khi nhập viện và không nằm trong giai đoạn ủ bệnh tại thời điểm nhập viện.
- Viêm phổi liên quan đến thở máy (VAP): Là một phân loại của HAP phát triển ở bệnh nhân đặt nội khí quản và đang thở máy trên 48 giờ. VAP cũng bao gồm HAP xảy ra trong vòng 48 giờ sau khi rút ống nội khí quản.
- Viêm phổi mắc phải tại bệnh viện không liên quan đến thở máy (NV-HAP): Đề cập đến HAP phát triển ở bệnh nhân nội trú không thở máy và không rút ống nội khí quản trong vòng 48 giờ trước khi viêm phổi khởi phát. NV-HAP có thể được chia thành nhóm bệnh nhân cuối cùng cần thở máy (VHAP) do biến chứng viêm phổi và nhóm không cần thở máy. VHAP liên quan đến kết cục lâm sàng đặc biệt xấu.
Dịch tễ học: HAP là một trong những nhiễm khuẩn bệnh viện phổ biến và gây tỷ lệ bệnh tật cao nhất. (Xem ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)
Cơ chế bệnh sinh: Cơ chế bệnh sinh của HAP và VAP liên quan đến số lượng và độc lực của các vi sinh vật xâm nhập vào đường hô hấp dưới cùng với đáp ứng của vật chủ. Con đường nhiễm trùng phổi chủ yếu là thông qua vi hít các vi sinh vật đã khu trú tại đường hầu họng (hoặc ở mức độ thấp hơn là đường tiêu hóa). (Xem ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)
Vi sinh học: HAP và VAP có thể do nhiều loại tác nhân gây bệnh khác nhau gây ra, thường là đa nhiễm khuẩn và có thể do các vi khuẩn đa kháng thuốc (MDR). (Xem ‘Vi sinh học’ ở dưới.) Staphylococcus aureus và Pseudomonas aeruginosa là những tác nhân gây bệnh phổ biến nhất.
Các yếu tố nguy cơ nhiễm vi khuẩn MDR: Vi khuẩn MDR thường gặp nhất ở những bệnh nhân đã biết có mang tác nhân MDR, bệnh nhân nằm viện kéo dài (≥5 ngày) và/hoặc bệnh nhân đã sử dụng kháng sinh trong vòng 90 ngày trước đó. (Xem ‘Các yếu tố nguy cơ nhiễm vi khuẩn MDR’ ở dưới.)
Chẩn đoán: Cần nghi ngờ chẩn đoán HAP và VAP ở những bệnh nhân xuất hiện sốt mới, đờm mủ, tăng bạch cầu và suy giảm chỉ số oxy hóa máu. (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
