TÓM TẮT
- Dịch tễ học
Hội chứng chân không yên (RLS) phổ biến trong thai kỳ, ảnh hưởng đến khoảng 1/5 phụ nữ mang thai ở các nước phương Tây. Mức độ nghiêm trọng của triệu chứng thay đổi rất rộng, từ khó chịu nhẹ đến ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và các hoạt động vào ban ngày. (Xem ‘Dịch tễ học’ và ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)
- Diễn tiến lâm sàng
RLS thường đạt đỉnh trong tam cá nguyệt thứ ba của thai kỳ và cải thiện rõ rệt hoặc thuyên giảm sau khi sinh. (Xem ‘Diễn tiến lâm sàng trong thai kỳ’ ở dưới.)
- Chẩn đoán
Việc chẩn đoán chính xác là vô cùng quan trọng (bảng 1), bao gồm cả việc phân biệt với các tình trạng khác trong thai kỳ có triệu chứng tương tự RLS như chuột rút chân và khó chịu do tư thế (bảng 2). (Xem ‘Chẩn đoán’ và ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)
- Xử trí
Đối với RLS trong thai kỳ và thời kỳ cho con bú, chúng tôi nhấn mạnh vào việc trấn an bệnh nhân, các can thiệp không dùng thuốc và bổ sung sắt cho hầu hết các trường hợp (thuật toán 1). (Xem ‘Điều trị’ ở dưới.)
- Liệu pháp không dùng thuốc
Các can thiệp không dùng thuốc quan trọng bao gồm giáo dục về diễn tiến lâm sàng của RLS trong thai kỳ, tập thể dục và tránh các yếu tố làm trầm trọng thêm tình trạng như bất động kéo dài, thiếu ngủ và các thuốc kháng histamine có tác dụng an thần (bảng 3). Các thuốc chống trầm cảm có tác dụng lên hệ serotonergic có thể khởi phát hoặc làm trầm trọng thêm RLS. Nếu có hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, cần phải điều trị tình trạng này. (Xem ‘Liệu pháp hàng đầu’ ở dưới.)
- Bổ sung sắt
Cần đánh giá dự trữ sắt ở tất cả phụ nữ mang thai mắc RLS. Ở những trường hợp có ferritin huyết thanh dưới 75 mcg/L, chúng tôi đề nghị bổ sung sắt đường uống (Khuyến cáo 2C). Không có chỉ định bổ sung sắt khi nồng độ ferritin huyết thanh trên 75 mcg/L. Có thể cân nhắc dùng sắt đường tĩnh mạch cho những bệnh nhân không đáp ứng với sắt đường uống và có nồng độ ferritin huyết thanh dưới 30 mcg/L. (Xem ‘Bổ sung sắt’ ở dưới.)
- Triệu chứng kháng trị
Đối với RLS kháng trị không đáp ứng thỏa đáng với các can thiệp không dùng thuốc và bổ sung sắt, đồng thời gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống, chúng tôi đề nghị điều trị bằng thuốc với clonazepam liều thấp hoặc carbidopa-levodopa liều thấp (Khuyến cáo 2C). Gabapentin hoặc clonazepam liều thấp là các lựa chọn ưu tiên trong thời kỳ cho con bú. Việc sử dụng thuốc cần được đánh giá lại định kỳ, đặc biệt là sau khi sinh, khi các triệu chứng RLS thường thuyên giảm. (Xem ‘Triệu chứng kháng trị’ ở dưới.)
- Trầm cảm đi kèm
Trầm cảm thường đi kèm với RLS; khi cần điều trị, bupropion có thể có ưu thế hơn so với các thuốc chống trầm cảm hệ serotonergic (vốn có thể làm trầm trọng thêm RLS). (Xem ‘Trầm cảm đi kèm’ ở dưới.)