Cannabinoid tổng hợp: Ngộ độc cấp

TÓM TẮT

Dược lý học – Cannabinoid tổng hợp là các hợp chất được tổng hợp hóa học, có thể được sử dụng dưới dạng hóa chất nguyên chất hoặc được pha trộn vào thảo mộc và các loại cây khác để giả dạng sản phẩm tự nhiên. Chúng thường được tiếp thị dưới tên gọi là “hương liệu” (incense) hoặc “phương thuốc thảo dược” (herbal remedies). Các sản phẩm này được bán dưới nhiều tên gọi khác nhau như: “K2”, “spice”, “crazy monkey”, “chill out”, “spice diamond”, “spice gold”, “chill X”, hoặc theo danh pháp hóa học (ví dụ: AMB-FUBІNACA, JWH-018, CP 47 và nhiều loại khác). Trong sử dụng giải trí, cannabinoid tổng hợp thường được dùng qua đường hút hoặc hít (insufflated). (Xem ‘Tổng quan’ và ‘Độc tính và dược lý’ ở dưới.)

Biểu hiện lâm sàng – Cannabinoid tổng hợp gây ra một phổ tác động lâm sàng rộng, có thể tương tự như ngộ độc cần sa (marijuana), bao gồm: nhịp tim nhanh, sung huyết kết mạc, rung giật nhãn cầu, nôn, thất điều và nói ngọng. Tuy nhiên, các độc tính nghiêm trọng hơn thường xuyên xảy ra, bao gồm kích động tâm thần vận động nặng, loạn thần do độc chất, co giật và hôn mê. Tình trạng kích động có thể biến chứng gây tăng thân nhiệt và tiêu cơ vân. Trong một số ít trường hợp, đã có báo cáo về tổn thương thận cấp, nhồi máu cơ tim, đột quỵ nhồi máu não, xuất huyết dưới nhện và tử vong. (Xem ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

Cận lâm sàng – Đối với hầu hết các trường hợp ngộ độc nhẹ hoặc trung bình, không cần thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng. Tất cả bệnh nhân có biểu hiện kích động mạnh hoặc co giật cần được đo nhanh đường huyết huyết thanh (ví dụ: đo đường huyết mao mạch tại giường). Các xét nghiệm bổ sung khác có thể được chỉ định tùy theo đặc điểm lâm sàng. Lưu ý rằng các xét nghiệm sàng lọc ma túy nhanh trong nước tiểu không phát hiện được cannabinoid tổng hợp. (Xem ‘Cận lâm sàng’ và ‘Xét nghiệm cannabinoid tổng hợp’ ở dưới.)

Chẩn đoán – Ngộ độc cấp cannabinoid tổng hợp là một chẩn đoán lâm sàng, thường dựa trên tiền sử sử dụng “K2”, “Spice”, hoặc cần sa “giả”/”tổng hợp” do bệnh nhân hoặc người đi cùng cung cấp, kết hợp với các dấu hiệu thực thể tương xứng. (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Chẩn đoán phân biệt – Bệnh nhân ngộ độc cannabinoid tổng hợp nặng thường có các đặc điểm chung với nhiều loại ngộ độc và bệnh lý khác, đặc biệt là những tình trạng gây kích động, trạng thái động kinh hoặc loạn thần cấp. Việc đánh giá thêm được chỉ định dựa trên các triệu chứng khởi phát chính và các chẩn đoán có thể xảy ra. (Xem ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)

Xử trí – Việc điều trị ngộ độc cannabinoid tổng hợp chủ yếu là điều trị hỗ trợ, tùy thuộc vào sự hiện diện và mức độ nghiêm trọng của các biểu hiện lâm sàng cụ thể (xem ‘Xử trí’ ở dưới):

• Ngộ độc nhẹ đến trung bình – Các triệu chứng như khó chịu (dysphoria) thường có thể được kiểm soát bằng cách cho bệnh nhân nằm trong phòng tối, trấn an và giảm thiểu các kích thích xung quanh. Benzodiazepines (ví dụ: diazepam hoặc lorazepam) có thể hữu ích trong việc kiểm soát các triệu chứng lo âu và có ít tác dụng phụ. (Xem ‘Ngộ độc nhẹ đến trung bình’ ở dưới.)
• Ngộ độc nặng – Ngộ độc nặng do cannabinoid tổng hợp có thể đe dọa tính mạng và cần được điều trị kịp thời, tập trung vào các dấu hiệu nghiêm trọng nhất (xem ‘Ngộ độc nặng’ ở dưới):
  • Bệnh nhân kích động nặng do ngộ độc cannabinoid tổng hợp thường không đáp ứng với các biện pháp xoa dịu bằng lời nói và cần an thần bằng benzodiazepines (ví dụ: midazolam hoặc lorazepam) hoặc các thuốc khác (sơ đồ 2). Nhân viên y tế cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ bản thân trước các hành vi bạo lực, bao gồm sự hỗ trợ của nhân viên an ninh và áp dụng các biện pháp cố định vật lý. (Xem ‘Kích động và loạn thần’ ở dưới.)
  • Tăng thân nhiệt (nhiệt độ trực tràng >38,5°C [101°F]) có thể là kết quả của hoạt tính gây tăng trương lực cơ do cannabinoid tổng hợp, co giật, tiêu cơ vân, hoặc kết hợp cả ba yếu tố này; cần được xử trí tích cực bằng các biện pháp làm mát cơ học. (Xem ‘Tăng thân nhiệt’ ở dưới.)
  • Co giật do cannabinoid tổng hợp cần được điều trị ban đầu bằng benzodiazepines (ví dụ: lorazepam hoặc diazepam), liều lặp lại nếu cần thiết (bảng 7). Nếu co giật không được kiểm soát bằng liều benzodiazepines thích hợp, nên sử dụng thuốc chống co giật thứ hai như phenobarbital. Việc dùng phenobarbital sau benzodiazepines thường dẫn đến nhu cầu bảo vệ đường thở bằng đặt nội khí quản và thông khí cơ học. (Xem ‘Co giật’ ở dưới.)
  • Đau ngực liên quan đến sử dụng cần sa cần được xử trí tùy theo nguyên nhân (ví dụ: thiếu máu cơ tim so với tràn khí trung thất hoặc tràn khí màng phổi). (Xem ‘Đau ngực’ ở dưới.)
  • Tổn thương thận cấp đã được ghi nhận liên quan đến việc sử dụng một loại cannabinoid tổng hợp trong một đợt bùng phát hạn chế, nhưng cũng có thể là biến chứng của tiêu cơ vân do kích động tâm thần vận động nặng. Việc điều trị tổn thương thận cấp nên dựa trên mức độ suy giảm chức năng thận và các tác dụng bất lợi liên quan như tăng huyết áp, tăng azot máu và rối loạn điện giải, cần hội chẩn với bác sĩ chuyên khoa thận. (Xem ‘Tổn thương thận cấp’ ở dưới.)

Loạn trương lực cơ (Dystonia) – Ở bệnh nhân có phản ứng loạn trương lực cơ trong bệnh cảnh ngộ độc cannabinoid tổng hợp, chúng tôi đề xuất điều trị bằng benzodiazepines (ví dụ: lorazepam hoặc midazolam) thay vì các thuốc kháng cholinergic (ví dụ: diphenhydramine) để tránh làm trầm trọng thêm tình trạng tăng thân nhiệt (Khuyến cáo 2C). (Xem ‘Loạn trương lực cơ’ ở dưới.)