TÓM TẮT
Phân loại – Thuốc diệt gặm nhấm (hay “thuốc diệt chuột”) là các sản phẩm thương mại được thiết kế chuyên biệt để tiêu diệt chuột, sóc, chuột túi và các loài động vật nhỏ khác. Độc tính của các chất này được phân loại dựa trên liều gây chết 50% đối tượng tiếp xúc (liều gây chết 50% hoặc LD50) và từ cảnh báo tương ứng. Tại một số khu vực (ví dụ: Hoa Kỳ), các từ này xuất hiện trên nhãn sản phẩm như sau (xem ‘Định nghĩa và phân loại’ ở dưới):
- Độc tính cao – LD50: 0 đến 50 mg/kg, từ cảnh báo “Nguy hiểm (Danger)“
- Độc tính trung bình – LD50: 50 đến 500 mg/kg, từ cảnh báo “Cảnh báo (Warning)“
- Độc tính thấp – LD50: 500 đến 5000 mg/kg, từ cảnh báo “Thận trọng (Caution)“
Xác định chất độc (nếu có thể) – Khi xử trí bệnh nhân ngộ độc thuốc diệt gặm nhấm, lâm sàng cần nỗ lực tối đa để xác định chính xác loại thuốc và hoàn cảnh tiếp xúc nhằm định hướng điều trị. Khuyến khích liên hệ với trung tâm chống độc khu vực để được hỗ trợ xác định và giải mã nhãn thuốc. (Xem ‘Xác định chất độc’ và ‘Trung tâm chống độc khu vực’ ở dưới.)
Thông tin về đặc điểm hợp chất, liều gây chết tối thiểu, biểu hiện lâm sàng và hướng xử trí cụ thể cho từng loại chất độc được cung cấp tại (bảng 1).
Xử trí
Bệnh nhân có triệu chứng – Bệnh nhân xuất hiện triệu chứng sau khi ngộ độc thuốc diệt gặm nhấm độc tính cao cần được đánh giá cấp cứu, điều trị hỗ trợ và/hoặc điều trị đặc hiệu tùy theo hợp chất đã uống hoặc dựa trên các dấu hiệu lâm sàng nghi ngờ. (Xem ‘Bệnh nhân có triệu chứng’ ở dưới.)
Loại bỏ chất độc trong đường tiêu hóa – Đối với bệnh nhân không có triệu chứng, nhập viện trong vòng một giờ sau khi nghi ngờ uống phải thuốc diệt gặm nhấm độc tính cao (ngoại trừ phốt pho nguyên tố), chúng tôi đề nghị rửa dạ dày, sau đó dùng than hoạt tính (Khuyến cáo 2C). Cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa thích hợp để bảo vệ đường thở và ngăn ngừa hít sặc khi cần thiết. Không thực hiện rửa dạ dày ở bệnh nhân đã nôn tự nhiên. (Xem ‘Chất độc chưa xác định’ ở dưới.)
Các xét nghiệm bổ trợ – Các xét nghiệm cần thiết để phát hiện sớm dấu hiệu tiếp xúc với thuốc diệt gặm nhấm độc tính cao được thảo luận trong nội dung chi tiết. (Xem ‘Chất độc chưa xác định’ ở dưới.)
Bệnh nhân không triệu chứng uống phải chất độc tính cao – Những bệnh nhân này cần được theo dõi chặt chẽ và hội chẩn với trung tâm chống độc khu vực hoặc chuyên gia độc chất học lâm sàng. (Xem ‘Độc tính cao (“Nguy hiểm”)’ và ‘Trung tâm chống độc khu vực’ ở dưới.)
Bệnh nhân không triệu chứng uống phải thuốc chống đông – Bệnh nhân uống một lượng nhỏ thuốc chống đông (dưới một gói) không cần làm xét nghiệm hay điều trị. Lâm sàng cần thận trọng khi xử trí các trường hợp uống thuốc tự sát, vì việc định lượng lượng thuốc đã uống thường không đáng tin cậy. Do một số ít bệnh nhân không triệu chứng báo cáo uống lượng nhỏ thuốc diệt chuột chống đông nhưng thực tế có thể đã tiêu thụ lượng lớn hơn dự kiến, gia đình cần được hướng dẫn kỹ lưỡng để theo dõi mọi dấu hiệu xuất huyết. (Xem ‘Bệnh nhân không triệu chứng’ ở dưới và “Ngộ độc thuốc diệt chuột chống đông: Xử trí”.)
Ngộ độc Bromethalin – Tiếp xúc không chủ ý với bromethalin ở trẻ em thường không gây triệu chứng và có thể theo dõi tại nhà. Mặc dù khả năng gây độc nghiêm trọng là thấp, nhưng tất cả bệnh nhân tiếp xúc chủ ý hoặc có triệu chứng đều cần được đánh giá tại cơ sở y tế. Những bệnh nhân tỉnh táo, có triệu chứng hoặc uống lượng lớn/chủ ý nhập viện trong vòng một giờ sau khi uống cần được điều trị bằng một liều than hoạt tính đơn lẻ. Các trường hợp khác điều trị hỗ trợ. (Xem ‘Bromethalin’ ở dưới.)
Các trường hợp ngộ độc độc tính thấp khác – Uống lượng nhỏ các chất như alpha-naphthyl thiourea hoặc cholecalciferol ít có khả năng gây độc. (Xem ‘Độc tính trung bình (“Cảnh báo”)’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
