TÓM TẮT
-
Ý nghĩa của trầm cảm – Trầm cảm có thể được hiểu là một trạng thái tâm trạng, một hội chứng hoặc một rối loạn tâm thần cụ thể (bảng 1). (Xem ‘Định nghĩa về trầm cảm’ ở dưới.)
-
Triệu chứng của trầm cảm – Trầm cảm chủ yếu gây ra các triệu chứng không đồng nhất, làm suy giảm chức năng trên các lĩnh vực cảm xúc, thể chất và nhận thức. Các triệu chứng trầm cảm thường gặp bao gồm: tâm trạng trầm uất, mất hứng thú hoặc khoái cảm, rối loạn giấc ngủ và ăn uống, mệt mỏi, suy giảm chức năng nhận thức, kích động hoặc chậm chạp về tâm thần vận động, cảm giác vô giá trị hoặc tội lỗi, cùng với ý tưởng và hành vi tự sát (bảng 2). (Xem ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)
-
Ảnh hưởng đến chức năng – Trầm cảm chủ yếu gây tàn tật, ảnh hưởng đến khả năng hoạt động và chất lượng cuộc sống, đồng thời có thể tác động tiêu cực đến tiên lượng của các bệnh lý nội khoa tổng quát. (Xem ‘Ảnh hưởng đến chức năng’ ở dưới.)
-
Bệnh lý tâm thần đồng mắc – Nhiều bệnh nhân trầm cảm chủ yếu mắc kèm các rối loạn tâm thần khác. Phổ biến nhất là các rối loạn lo âu (ví dụ: rối loạn lo âu lan tỏa, rối loạn hoảng sợ, rối loạn lo âu xã hội), rối loạn sử dụng rượu và các chất gây nghiện khác, rối loạn stress sau sang chấn, rối loạn ám ảnh cưỡng chế, rối loạn tăng động giảm chú ý và các rối loạn nhân cách. (Xem ‘Tâm thần’ ở dưới.)
-
Bệnh lý nội khoa đồng mắc – Trầm cảm và các bệnh lý nội khoa tổng quát thường cùng xuất hiện. Trầm cảm chủ yếu làm tăng nguy cơ phát triển các bệnh lý nội khoa và có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến kết cục điều trị. Ngược lại, các bệnh lý nội khoa cũng làm tăng nguy cơ trầm cảm và có thể khiến tiên lượng xấu đi. (Xem ‘Bệnh lý nội khoa’ ở dưới.)
Chẩn đoán
-
Rối loạn trầm cảm chủ yếu (MDD) – Chẩn đoán MDD được thiết lập thông qua phỏng vấn lâm sàng để xác định liệu bệnh nhân có đáp ứng các tiêu chuẩn chẩn đoán cụ thể hay không (bảng 6). (Xem ‘Tiêu chuẩn chẩn đoán’ ở dưới.)
-
Các rối loạn trầm cảm khác và các phân thể – Bệnh nhân trầm cảm có thể có các kiểu triệu chứng đặc trưng cần được nhận diện vì chúng giúp định hướng tiên lượng hoặc hướng dẫn điều trị. Nhóm này bao gồm các rối loạn trầm cảm không phải MDD và các phân thể của MDD (bảng 10 và bảng 11). Các nhà lâm sàng có thể phân biệt các rối loạn và phân thể trầm cảm dựa trên diễn tiến theo thời gian, thời gian kéo dài hoặc số lượng triệu chứng, các yếu tố khởi phát và các biểu hiện triệu chứng cụ thể (bảng 5 và bảng 3). (Xem ‘Các rối loạn trầm cảm khác và các phân thể’ ở dưới.)
-
Chẩn đoán phân biệt – Chẩn đoán phân biệt của các rối loạn trầm cảm được thảo luận riêng (bảng 5). (Xem “Tiếp cận bệnh nhân người trưởng thành nghi ngờ trầm cảm”, phần ‘Bệnh nhân không có triệu chứng trầm cảm điển hình’.)
