TÓM TẮT
Bối cảnh
- Bệnh gan giai đoạn cuối (ESLD) đồng nghĩa với tình trạng bệnh gan tiến triển, suy gan và xơ gan mất bù, do tính chất thường không thể hồi phục của các tình trạng này. Mặc dù ghép gan là một lựa chọn điều trị tiềm năng và có khả năng chữa khỏi, nhiều bệnh nhân không đủ điều kiện thực hiện do các yếu tố lâm sàng, xã hội, bệnh đồng mắc, hoặc do mức độ lan rộng của bệnh trong trường hợp ung thư biểu mô tế bào gan. Ngay cả khi có hy vọng được ghép tạng, hầu hết bệnh nhân xơ gan mất bù vẫn có nguy cơ tử vong do tình trạng bệnh lý này. (Xem ‘Định nghĩa, diễn tiến lâm sàng và nguyên nhân tử vong’ ở dưới.)
Diễn tiến bệnh lý
- Tiên lượng của xơ gan rất thay đổi. Quá trình suy giảm chức năng ở bệnh nhân ESLD có thể diễn ra thất thường và khó dự đoán; nhiều bệnh nhân luôn trong tình trạng sức khỏe kém hoặc suy giảm, xen kẽ với các đợt đợt cấp và nhập viện tái phát. Tử vong có thể xảy ra đột ngột và bất ngờ. (Xem ‘Diễn tiến bệnh lý và ước tính tiên lượng’ ở dưới.)
- Nhìn chung, mức độ mất bù gan, được phản ánh qua phân loại Child-Pugh hoặc điểm số MELD, là yếu tố quyết định tiên lượng quan trọng. Mặc dù các mô hình dự báo như trên rất hữu ích để tiên lượng kết quả lâu dài trong ESLD và định hướng quyết định điều trị, chúng không phải lúc nào cũng tương ứng với tình trạng chức năng và cảm nhận sức khỏe của bệnh nhân. Do đó, không nên sử dụng đơn lẻ các chỉ số này để xác định tính đủ điều kiện cho việc chăm sóc giảm nhẹ hoặc chăm sóc cuối đời (hospice). (Xem ‘Phân loại Child-Pugh’ ở dưới và ‘Điểm số MELD’ ở dưới.)
Cung cấp dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ
- Theo quan điểm của chúng tôi, chăm sóc giảm nhẹ nên được thực hiện xuyên suốt quá trình bệnh lý, bắt đầu ngay từ khi chẩn đoán ESLD. Phần lớn sự hỗ trợ này có thể được cung cấp bởi các bác sĩ chăm sóc ban đầu cùng các chuyên gia tiêu hóa và gan mật. Thời điểm lý tưởng để hội chẩn chuyên khoa chăm sóc giảm nhẹ phụ thuộc vào nguồn lực tại cơ sở và nhu cầu của bệnh nhân. Một điểm quan trọng cần lưu ý là ngày càng có nhiều nghiên cứu trên bệnh nhân ung thư tiến triển cho thấy sự can thiệp sớm sẽ mang lại kết quả tốt hơn cho bệnh nhân. (Xem “Lợi ích, dịch vụ và mô hình chăm sóc giảm nhẹ chuyên sâu”, mục ‘Cơ sở lý luận cho chăm sóc giảm nhẹ’.)
- Các thành phần quan trọng trong chăm sóc giảm nhẹ bao gồm: tìm hiểu mức độ hiểu biết của bệnh nhân về bệnh tình và tiên lượng, đánh giá và kiểm soát triệu chứng, lắng nghe và thảo luận về các mục tiêu chăm sóc và lập kế hoạch chăm sóc trước, lồng ghép các mục tiêu và giá trị của bệnh nhân vào kế hoạch điều trị, đồng thời hỗ trợ lập kế hoạch chăm sóc cuối đời, bao gồm xác định nhu cầu và thời điểm chuyển sang chăm sóc hospice (bảng 8). (Xem ‘Các thành phần quan trọng trong chăm sóc giảm nhẹ đối với ESLD là gì?’ ở dưới.)
Cân nhắc về chăm sóc cuối đời và chuyển tuyến hospice
- Chăm sóc hospice có thể cung cấp thêm một tầng hỗ trợ cho bệnh nhân ESLD và người chăm sóc khi tiên lượng bệnh được ước tính là dưới 6 tháng. Cần lưu ý rằng một số dự án thí điểm đã kết hợp sử dụng chăm sóc hospice đồng thời với giai đoạn chờ ghép gan, tuy nhiên mô hình này chưa phổ biến. Nhìn chung, triết lý của chăm sóc hospice phù hợp với những bệnh nhân có mục tiêu điều trị chủ yếu tập trung vào sự thoải mái ở giai đoạn cuối đời. Vì lý do này, việc làm rõ tình trạng ghép tạng thường là vấn đề quan trọng để hỗ trợ ra quyết định. (Xem ‘Cân nhắc về chăm sóc cuối đời và chuyển tuyến hospice’ ở dưới.)
Kiểm soát triệu chứng
- Hầu hết các triệu chứng của ESLD được kiểm soát tốt nhất bằng cách tuân thủ các nguyên tắc chăm sóc xơ gan chất lượng cao. Cách tiếp cận điều trị cần được định hướng dựa trên mục tiêu và giá trị của bệnh nhân trong bối cảnh tiên lượng hiện tại và các lựa chọn điều trị khả thi. (Xem ‘Gánh nặng triệu chứng và kiểm soát’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here