TÓM TẮT
Các tình trạng cấp cứu – Những bệnh nhân nhập viện vì đau cấp kèm khối u buồng trứng hoặc được chẩn đoán thai ngoài tử cung, xoắn buồng trứng, áp xe vòi trứng-buồng trứng, hoặc vỡ nang/nang xuất huyết buồng trứng gây mất ổn định huyết động có thể cần can thiệp phẫu thuật khẩn cấp. (Xem thêm ‘Bệnh nhân cần can thiệp kịp thời’ ở dưới.)
Đánh giá nguy cơ ác tính – Hiện chưa có hệ thống phân loại nào được chấp nhận rộng rãi để xác định nguy cơ ác tính; một trong những hệ thống thường dùng là Hệ thống báo cáo và dữ liệu phần phụ-buồng trứng (O-RADS) của Hiệp hội Điện quang Hoa Kỳ (ACR). Các danh mục đánh giá siêu âm O-RADS 2022 có thể tìm thấy trực tuyến. (Xem thêm ‘Đánh giá nguy cơ ác tính’ ở dưới.)
Khối u nghi ngờ ác tính – Việc quản lý bệnh nhân có khối u nghi ngờ ác tính dựa trên tình trạng mãn kinh và mức độ nguy cơ ác tính (sơ đồ 1 và sơ đồ 2). (Xem thêm ‘Bệnh nhân có nguy cơ ác tính tăng cao’ ở dưới.)
Phẫu thuật được chỉ định cho bệnh nhân có một trong các đặc điểm sau:
- Bệnh nhân ở bất kỳ tình trạng mãn kinh nào có khối u nguy cơ cao (O-RADS 5) trên hình ảnh và/hoặc hình ảnh gợi ý bệnh lý di căn (ví dụ: cổ trướng, khối u phúc mạc, hạch vùng chậu và/hoặc hạch cạnh động mạch chủ bụng to). (Xem thêm ‘Bệnh nhân có khối u nguy cơ cao trên hình ảnh’ ở dưới.)
- Bệnh nhân sau mãn kinh có khối u phần phụ nghi ngờ ác tính và tăng dấu ấn ung thư (ví dụ: nồng độ kháng nguyên ung thư 125 [CA 125] > 35 đơn vị/mL); khối u có đường kính ≥ 10 cm; hoặc đồng thời có khối u nguy cơ trung bình (O-RADS 4) trên hình ảnh cùng với các triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ ung thư buồng trứng (bảng 4 và bảng 3). Trong thực hành lâm sàng của chúng tôi, chúng tôi cũng tiến hành phẫu thuật thăm dò cho những bệnh nhân sau mãn kinh có khối u với bất kỳ kích thước nào nếu có các triệu chứng gợi ý ung thư buồng trứng (bảng 4). (Xem thêm ‘Các bệnh nhân sau mãn kinh có nguy cơ cao khác’ ở dưới.)
- Bệnh nhân trước mãn kinh có khối u nguy cơ trung bình (O-RADS 4) trên hình ảnh và nồng độ CA 125 huyết thanh tăng rất cao (ví dụ: > 200 đơn vị/mL) hoặc khi nghi ngờ u tế bào mầm hoặc u dây hạt-vỏ (sex cord-stromal tumor). (Xem thêm ‘Các bệnh nhân trước mãn kinh có nguy cơ cao khác’ ở dưới.)
Đối với bệnh nhân trước mãn kinh, phẫu thuật bóc tách nang buồng trứng thay vì cắt bỏ buồng trứng là hợp lý nếu nghi ngờ ác tính trước mổ thấp, khối u có vẻ lành tính trong khi mổ và không có bằng chứng di căn. Phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng được chỉ định cho bệnh nhân sau mãn kinh và cho bệnh nhân ở bất kỳ tình trạng mãn kinh nào có khối u buồng trứng nghi ngờ ác tính. (Xem thêm ‘Phạm vi phẫu thuật’ ở dưới.)
Khối u gần như chắc chắn lành tính – Những bệnh nhân có triệu chứng với khối u không cấp tính, gần như chắc chắn lành tính (O-RADS 2) có thể được điều trị ban đầu bằng thuốc giảm đau. Chúng tôi chỉ định phẫu thuật cho những trường hợp sau: triệu chứng kéo dài hoặc triệu chứng nghi ngờ tình trạng cấp cứu (ví dụ: xoắn, vỡ nang buồng trứng), một số u quái trưởng thành (để chẩn đoán xác định và tránh các biến chứng tiềm tàng như xoắn, vỡ hoặc chuyển dạng ác tính), và cho bệnh nhân hydrosalpinx có kế hoạch thụ tinh trong ống nghiệm. (Xem thêm ‘Bệnh nhân có khối u gần như chắc chắn lành tính’ ở dưới.)
Theo dõi được chỉ định cho những bệnh nhân có khối u nguy cơ thấp và trung bình trên hình ảnh mà không có chỉ định phẫu thuật khác; nguy cơ ác tính ở những bệnh nhân này là thấp. Hiện chưa có sự thống nhất về tần suất theo dõi tối ưu; trong thực hành lâm sàng, chúng tôi thực hiện như sau (xem ‘Đối tượng theo dõi’ ở dưới):
- Đối với bệnh nhân ở bất kỳ tình trạng mãn kinh nào có khối u nguy cơ thấp (O-RADS 3) trên hình ảnh và không có chỉ định phẫu thuật khác, chúng tôi siêu âm kiểm tra sau 3 tháng và sau đó là 6 tháng.
- Đối với bệnh nhân sau mãn kinh có khối u nguy cơ trung bình (O-RADS 4) trên hình ảnh và không có chỉ định phẫu thuật khác, chúng tôi siêu âm qua đường âm đạo và định lượng CA 125 vào tuần thứ 6, tuần thứ 12, sau đó mỗi 3 đến 6 tháng trong vòng một năm. Cuối cùng, thực hiện siêu âm và định lượng CA 125 sau một năm.
- Đối với bệnh nhân trước mãn kinh có khối u nguy cơ trung bình (O-RADS 4) trên hình ảnh và không có chỉ định phẫu thuật khác, chúng tôi siêu âm qua đường âm đạo vào tuần thứ 6, sau 3 tháng và sau 6 tháng. Cuối cùng, thực hiện siêu âm sau một năm.
Bệnh nhân có hội chứng ung thư buồng trứng di truyền – Bệnh nhân có hội chứng ung thư buồng trứng di truyền được quản lý khác với quần thể chung và ngưỡng chỉ định phẫu thuật thăm dò sẽ thấp hơn. (Xem thêm ‘Bệnh nhân có hội chứng ung thư buồng trứng di truyền’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
