TÓM TẮT
Biểu hiện lâm sàng – Các biểu hiện lâm sàng của phân liệt tâm thần bao gồm các triệu chứng dương tính và âm tính, suy giảm nhận thức, cùng các triệu chứng về khí sắc hoặc lo âu. (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
Triệu chứng dương tính – Triệu chứng dương tính bao gồm ảo giác, hoang tưởng và sự mất tổ chức. (Xem thêm ‘Triệu chứng dương tính’ ở dưới.)
Ảo giác được định nghĩa là sự tri giác về một quá trình cảm giác khi không có nguồn kích thích từ bên ngoài. Ảo giác có thể là ảo thanh, ảo thị, ảo xúc giác, ảo khứu giác hoặc ảo vị giác. (Xem thêm ‘Ảo giác’ ở dưới.)
Hoang tưởng được định nghĩa là một niềm tin sai lầm, cố định. Hoang tưởng có thể là kỳ quái hoặc không kỳ quái; nội dung thường được phân loại thành hoang tưởng tự cao, hoang tưởng bị hại, hoang tưởng hư vô hoặc hoang tưởng yêu đương. (Xem thêm ‘Hoang tưởng’ ở dưới.)
Sự mất tổ chức thường biểu hiện ở cả hành vi và ngôn ngữ. Các dạng bất thường về ngôn ngữ thường gặp nhất là nói lạc đề (tangentiality) và nói vòng vo (circumstantiality), trong khi các rối loạn tư duy nặng hơn bao gồm nói rời rạc (derailment), tạo từ mới (neologisms) và nói từ hỗn loạn (word salad). (Xem thêm ‘Sự mất tổ chức’ ở dưới.)
Triệu chứng âm tính – Các triệu chứng âm tính nguyên phát, kéo dài (tức là các triệu chứng khiếm khuyết) là đặc điểm cốt lõi của phân liệt tâm thần. Ví dụ về triệu chứng âm tính bao gồm cùn mòn cảm xúc, nghèo nàn ngôn ngữ, thiếu quan tâm hoặc thiếu động lực. Bảng dưới đây liệt kê các triệu chứng âm tính khác (bảng 1). Các triệu chứng âm tính thứ phát có thể do tác dụng của thuốc an thần. (Xem thêm ‘Triệu chứng âm tính’ ở dưới.)
Suy giảm nhận thức – Các lĩnh vực nhận thức bị ảnh hưởng nhiều nhất trong phân liệt tâm thần bao gồm tốc độ xử lý, sự chú ý, trí nhớ làm việc, chức năng điều hành và nhận thức xã hội. (Xem thêm ‘Suy giảm nhận thức’ ở dưới.)
Triệu chứng khí sắc và lo âu – Các triệu chứng khí sắc và lo âu thường gặp trong phân liệt tâm thần. Tỷ lệ mắc các rối loạn khí sắc và lo âu ở nhóm đối tượng này cao hơn so với quần thể chung. (Xem thêm ‘Triệu chứng khí sắc và lo âu’ ở dưới.)
Biểu hiện thực thể – Các biểu hiện thực thể của phân liệt tâm thần bao gồm các “dấu hiệu thần kinh mềm”, trạng thái căng trương lực và rối loạn chuyển hóa. Các bất thường về chuyển hóa và rối loạn vận động có thể do chính bệnh phân liệt tâm thần gây ra hoặc do tác dụng của thuốc an thần. (Xem thêm ‘Các biểu hiện thực thể liên quan’ ở dưới.)
Diễn tiến – Diễn tiến của phân liệt tâm thần có sự không đồng nhất đáng kể. Diễn tiến bệnh có thể chịu ảnh hưởng bởi việc can thiệp sớm và áp dụng phương pháp chăm sóc đa chuyên khoa, loại triệu chứng, mức độ căng thẳng, các yếu tố kinh tế xã hội, cũng như hiệu quả và mức độ tuân thủ phác đồ điều trị thuốc.
Tự sát – Tỷ lệ tự sát ở những người mắc phân liệt tâm thần cao hơn nhiều so với quần thể chung. (Xem thêm ‘Tự sát’ ở dưới.)
Chẩn đoán – Chẩn đoán phân liệt tâm thần (bảng 2) yêu cầu sự hiện diện của hai trong năm triệu chứng đặc trưng dưới đây, đi kèm với suy giảm chức năng xã hội và/hoặc nghề nghiệp trong ít nhất sáu tháng, và không có chẩn đoán khác phù hợp hơn để giải thích các biểu hiện này (chẳng hạn như sử dụng chất, một số bệnh lý nội khoa hoặc rối loạn khí sắc có triệu chứng loạn thần). (Xem thêm ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
- Hoang tưởng
- Ảo giác
- Ngôn ngữ mất tổ chức
- Hành vi mất tổ chức hoặc căng trương lực
- Triệu chứng âm tính
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
