TÓM TẮT
- Nguyên nhân
Các nguyên nhân chính gây tích tụ ráy tai bao gồm tắc nghẽn do bệnh lý ống tai, hẹp ống tai, rối loạn cơ chế di chuyển của biểu mô và tăng tiết ráy tai. (Xem thêm mục ‘Tích tụ và nút ráy tai’ ở dưới.)
- Triệu chứng
Tích tụ ráy tai thường không gây triệu chứng. Tuy nhiên, ở một số bệnh nhân, ráy tai có thể nén thành nút, dẫn đến giảm thính lực, đau tai, cảm giác đầy tai, ngứa, ho, chóng mặt, hoa mắt và/hoặc ù tai. Ráy tai được xác định thông qua thăm khám trực quan ống tai bằng nội soi tai. (Xem thêm mục ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
- Bệnh nhân không có triệu chứng
Đối với bệnh nhân tích tụ ráy tai nhưng không có triệu chứng, chúng tôi khuyến cáo không thực hiện lấy ráy tai (Khuyến cáo 1B). Tuy nhiên, nên lấy ráy tai gây tắc nghẽn ống tai ở những bệnh nhân không thể biểu đạt triệu chứng (ví dụ: bệnh nhân suy giảm nhận thức). (Xem thêm mục ‘Chỉ định lấy ráy tai’ ở dưới.)
- Bệnh nhân có triệu chứng
Đối với bệnh nhân có triệu chứng do tích tụ ráy tai, các lựa chọn loại bỏ bao gồm: dùng thuốc tan ráy tai, bơm rửa và các phương pháp lấy cơ học. Với các bác sĩ có chuyên môn và trang thiết bị (thường là bác sĩ Tai Mũi Họng), chúng tôi đề xuất lấy ráy tai bằng dụng cụ thay vì dùng thuốc tan ráy tai hoặc bơm rửa (Khuyến cáo 2C). Tuy nhiên, trong bối cảnh chăm sóc sức khỏe ban đầu, nơi không có sẵn trang thiết bị và kinh nghiệm lấy cơ học, chúng tôi đề xuất dùng thuốc tan ráy tai hơn là bơm rửa (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Chỉ định lấy ráy tai’ và ‘Phương pháp loại bỏ’ ở dưới.)
- Triệu chứng tái phát
Ở những bệnh nhân thường xuyên bị nút ráy tai mà không có bệnh lý tai đáng kể, chúng tôi đề xuất dùng một miếng bông thấm dầu khoáng đặt vào ống tai ngoài mỗi tuần một lần để giúp làm mềm ráy tai và hỗ trợ cơ chế đào thải tự nhiên (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Phòng ngừa tích tụ ráy tai’ ở dưới.)
- Chỉ định chuyển tuyến
Bệnh nhân có nút ráy tai nên được chuyển đến bác sĩ Tai Mũi Họng trong các tình huống sau: tiền sử nút ráy tai mạn tính, thủng màng nhĩ hoặc từng phẫu thuật tai; có mủ hoặc mô hoại tử trong ống tai; và các triệu chứng về tai vẫn kéo dài sau khi đã lấy ráy tai. (Xem thêm mục ‘Chuyển tuyến’ ở dưới.)
