TÓM TẮT
Nguyên nhân – Hematoma âm hộ (hình 1) là di chứng thường gặp nhất của chấn thương kín cơ quan sinh dục, trong khi hầu hết các tổn thương âm đạo là kết quả của chấn thương xuyên. (Xem ‘Nguyên nhân’ ở dưới.)
Tiền sử – Bệnh nhân tổn thương đường sinh dục dưới trong các bệnh cảnh không liên quan đến sản khoa có thể không sẵn lòng cung cấp chi tiết về các sự kiện xảy ra trước đó. Bệnh sử luôn phải nhất quán với các phát hiện trên lâm sàng; nếu có sự mâu thuẫn, cần tiếp tục khai thác thêm thông tin. Luôn phải cân nhắc khả năng bệnh nhân bị lạm dụng hoặc tấn công tình dục. (Xem ‘Giới thiệu’ và ‘Tiền sử’ ở dưới.)
Khám lâm sàng
- Khám lâm sàng luôn cần có sự hiện diện của một người giám sát (chaperone). Nếu nghi ngờ có lạm dụng tình dục, quan hệ tình dục không tự nguyện hoặc bạo hành nghiêm trọng, cần đặc biệt lưu ý tránh gây thêm sang chấn cho nạn nhân và nên hội chẩn với chuyên gia được đào tạo về đánh giá nạn nhân của bạo lực tình dục. (Xem ‘Khám lâm sàng’ ở dưới.)
- Chấn thương âm đạo có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho các cơ quan nội tạng và đường tiết niệu dưới. Các tổn thương niệu đạo cần được đánh giá bởi bác sĩ tiết niệu hoặc chuyên gia tiết niệu – phụ khoa giàu kinh nghiệm trước khi can thiệp. (Xem ‘Khám lâm sàng’ ở dưới.)
Xử trí rách tổn thương
- Trước khi khâu vùng gần âm vật và niệu đạo, lâm sàng viên cần cân nhắc liệu việc can thiệp khâu phục hồi các vị trí này có gây sang chấn hoặc đau nhiều hơn so với việc để vết thương tự lành (liền sẹo thứ cấp) hay không. Nếu cần khâu để cầm máu hoặc áp sát các mép mô, nên sử dụng các mũi khâu rời bằng chỉ tiêu mảnh (ví dụ: monocryl). (Xem ‘Xử trí rách tổn thương’ ở dưới.)
- Các vết rách âm đạo sâu hoặc lớn có thể được khâu một hoặc nhiều lớp. Phẫu thuật mở bụng thăm dò hoặc phẫu thuật nội soi có thể cần thiết để đánh giá toàn diện các vết rách sâu xuyên qua cùng sau vào khoang phúc mạc nhằm loại trừ tổn thương cơ quan nội tạng. Có thể cần làm hậu môn nhân tạo tạm thời nếu đường tiêu hóa bị tổn thương. (Xem ‘Xử trí rách tổn thương’ ở dưới.)
Xử trí hematoma
- Nếu có thể, hematoma âm hộ được điều trị bảo tồn bằng chườm lạnh, giảm đau và nghỉ ngơi vùng chậu. Khuyên dùng sonde Foley nếu khối hematoma lớn vì thường gây cản trở việc đi tiểu. (Xem ‘Xử trí hematoma’ ở dưới.)
- Hiện tượng khối hematoma âm hộ hoặc âm đạo tăng kích thước, hoặc chỉ số hematocrit giảm là chỉ định can thiệp phẫu thuật khẩn cấp, vì xuất huyết kéo dài có thể dẫn đến mất ổn định huyết động và các biến chứng khác. Nếu các mạch máu chảy máu không được thắt kỹ trước khi đóng vết thương, một khối hematoma khác có thể hình thành. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, không thể xác định rõ các mạch máu, khi đó sẽ đóng vết mổ và đặt dẫn lưu (hình 2B và hình 6). (Xem ‘Xử trí hematoma’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here