TÓM TẮT
- Sinh bệnh học
- Tình trạng phù mạch máu (vasogenic edema) bao quanh nhiều loại u não góp phần đáng kể làm tăng tỷ lệ bệnh tật và đòi hỏi phải được điều trị kết hợp với các biện pháp đặc hiệu hướng vào khối u. (Xem ‘Sinh bệnh học’ ở dưới.)
- Đánh giá
- Bệnh nhân có phù mạch máu liên quan đến u não cần được đánh giá các dấu hiệu và triệu chứng đi kèm để xác định xem có cần thiết phải sử dụng glucocorticoid hay không. Mức độ phù trên phim chẩn đoán hình ảnh thần kinh phải được diễn giải song song với các triệu chứng lâm sàng, vì không phải mọi trường hợp phù não đều cần điều trị. (Xem ‘Đánh giá’ ở dưới.)
- Điều trị triệu chứng
- Glucocorticoid toàn thân là trụ cột trong điều trị phù quanh u có triệu chứng. Dexamethasone thường được sử dụng cho chỉ định này nhờ vào hiệu lực mạnh và không có hoạt tính mineralocorticoid. (Xem ‘Điều trị triệu chứng’ ở dưới.)
- Đối với bệnh nhân có mức độ phù từ trung bình đến nặng, lịch trình khởi đầu thông thường của dexamethasone bao gồm liều tấn công 10 mg, sau đó là 8 đến 16 mg mỗi ngày chia làm 1 đến 2 lần uống/tiêm (lưu đồ 1). Liều thấp hơn (ví dụ: 2 đến 4 mg mỗi ngày) có thể được áp dụng cho bệnh nhân có triệu chứng nhẹ hơn. (Xem ‘Liều lượng và phác đồ dexamethasone’ ở dưới.)
- Hầu hết bệnh nhân không có triệu chứng đều không cần dùng corticoid, mặc dù vẫn cần sự biện luận lâm sàng ở những bệnh nhân có khối lượng phù lớn, đặc biệt khi các liệu pháp điều trị u có tiềm năng làm trầm trọng thêm tình trạng phù, và đối với các khối u vùng hố sau.
- Cách tiếp cận giảm liều
- Để giảm thiểu biến chứng, các đợt dùng thuốc tiếp theo nên được điều chỉnh để sử dụng liều thấp nhất có thể nhằm kiểm soát triệu chứng. Khả năng thành công và tốc độ giảm liều phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tình trạng của khối u nguyên phát, các liệu pháp điều trị đồng thời và thời gian sử dụng corticoid. (Xem ‘Cách tiếp cận giảm liều’ ở dưới.)
- Biến chứng và dự phòng
- Cần đặc biệt lưu ý phòng ngừa và điều trị các biến chứng tiềm ẩn của liệu pháp glucocorticoid. (Xem ‘Biến chứng và dự phòng’ ở dưới và “Các tác dụng phụ chính của glucocorticoid toàn thân”.)
- Phù kháng trị
- Bevacizumab có thể hữu ích trong việc giảm phù quanh u ở những bệnh nhân kháng trị với corticoid hoặc gặp các biến chứng đáng kể liên quan đến corticoid. (Xem ‘Phù kháng trị’ ở dưới.)
- Ở những bệnh nhân tăng áp lực nội sọ (ICP) đáng kể, các biện pháp bổ sung có thể cần thiết trong thời gian chờ đợi liệu pháp glucocorticoid phát huy tác dụng. (Xem ‘Xử trí cấp cứu tình trạng tăng áp lực nội sọ’ ở dưới và ‘Các cơn cao nguyên triệu chứng’ ở dưới.)
