TÓM TẮT
Tiếp cận toàn diện – Trẻ sơ sinh được chăm sóc tại đơn vị hồi sức tích cực sơ sinh (NICU) vẫn đối mặt với nguy cơ cao về bệnh tật và tử vong sau khi xuất viện. Do đó, cần lập kế hoạch xuất viện toàn diện để đảm bảo quá trình chuyển tiếp từ NICU về nhà diễn ra thuận lợi, từ đó giảm thiểu tỷ lệ bệnh tật và tử vong sau xuất viện. Các thành phần của kế hoạch xuất viện cần hoàn tất trước khi cho trẻ xuất viện được tóm tắt trong bảng (bảng 1) và chi tiết trong các nội dung dưới đây. (Xem thêm mục ‘Tổng quan’ và ‘Lập kế hoạch xuất viện từ NICU’ ở dưới.)
Đánh giá mức độ sẵn sàng của trẻ – Điều kiện xuất viện về mặt y khoa bao gồm sự ổn định về sinh lý của trẻ, cụ thể là duy trì nhiệt độ cơ thể, chức năng tim mạch và hô hấp bình thường, khả năng nuôi dưỡng và sự tăng trưởng. (Xem thêm mục ‘Sẵn sàng về mặt y khoa’ ở dưới.)
Các đánh giá và tiêm chủng thường quy trước xuất viện
- Sàng lọc – Việc sàng lọc sơ sinh thường quy cần được hoàn tất trước khi xuất viện, bao gồm các xét nghiệm sau (hầu hết đã được thảo luận chi tiết trong các mục riêng):
- Bảng sàng lọc sơ sinh qua “giọt máu gót chân” (xem “Tổng quan về sàng lọc sơ sinh”).
- Sàng lọc thính lực (xem “Sàng lọc mất thính lực ở trẻ sơ sinh”).
- Sàng lọc bệnh võng mạc trẻ sinh non (ROP; nếu có chỉ định) (xem “Bệnh võng mạc trẻ sinh non (ROP): Yếu tố nguy cơ, phân loại và sàng lọc”, phần ‘Sàng lọc’).
- Chụp hình ảnh thần kinh theo dõi đối với trẻ có xuất huyết não thất hoặc các yếu tố nguy cơ khác (xem “Xuất huyết ma trận mầm và xuất huyết não thất (GMH-IVH) ở trẻ sơ sinh: Yếu tố nguy cơ, đặc điểm lâm sàng, sàng lọc và chẩn đoán”, phần ‘Sàng lọc’ và “Suy giảm phát triển thần kinh dài hạn ở trẻ sinh non: Đánh giá nguy cơ, chăm sóc theo dõi và can thiệp sớm”, phần ‘Chụp MRI chọn lọc’).
- Các xét nghiệm theo dõi trước xuất viện khác có thể được chỉ định tùy thuộc vào kết quả sàng lọc ban đầu và diễn tiến của trẻ tại NICU (xem ‘Sàng lọc xuất viện thường quy’ ở dưới).
- Thử nghiệm ghế/giường ô tô – Đối với tất cả trẻ sinh non (<37 tuần thai) và trẻ sinh đủ tháng có yếu tố nguy cơ tắc nghẽn đường thở và/hoặc nhịp tim chậm (ví dụ: hội chứng Down, hàm nhỏ, vừa phẫu thuật tim), chúng tôi đề xuất sàng lọc tình trạng suy hô hấp – tuần hoàn bằng thử nghiệm ghế/giường ô tô trước khi xuất viện (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Sử dụng ghế/giường ô tô’ ở dưới.)
- Tiêm chủng và dự phòng – Trước khi xuất viện, những trẻ sinh non ổn định về mặt y khoa cần được tiêm chủng đầy đủ dựa trên tuổi thực, phù hợp với lịch tiêm và liều lượng khuyến cáo cho trẻ sinh đủ tháng khỏe mạnh (hình 1). (Xem “Tiêm chủng tiêu chuẩn cho trẻ em và thanh thiếu niên: Tổng quan”.)
Ngoài ra, dự phòng virus hợp bào hô hấp (RSV) nên được chỉ định cho tất cả trẻ đủ điều kiện, như đã thảo luận chi tiết (bảng 2 và bảng 3). (Xem “Nhiễm virus hợp bào hô hấp ở trẻ em: Dự phòng”.)
Hỗ trợ người chăm sóc – Bác sĩ lâm sàng cần đảm bảo cha mẹ/người chăm sóc đã sẵn sàng, đồng thời nắm vững các kỹ năng và kiến thức cần thiết để chăm sóc trẻ tại nhà. (Xem thêm mục ‘Năng lực và sự hiểu biết của người chăm sóc’ ở dưới.)
Môi trường tại nhà cần được chuẩn bị bằng cách trang bị các vật dụng cần thiết cho việc chăm sóc trẻ hàng ngày. Đội ngũ lâm sàng nên đánh giá nhu cầu về xã hội, tài chính và sức khỏe tâm thần của gia đình, và thực hiện chuyển tuyến đến các dịch vụ hỗ trợ tại thời điểm xuất viện nếu cần thiết. (Xem thêm mục ‘Chuẩn bị môi trường tại nhà’ ở dưới.)
Xác định bệnh nhân có nhu cầu chăm sóc đặc biệt – Một số trẻ có nhu cầu về chức năng hoặc các nhu cầu khác cần được hỗ trợ và lập kế hoạch chi tiết hơn, hoặc yêu cầu các phương án thay thế thay vì xuất viện về nhà. (Xem thêm mục ‘Nhu cầu y tế phức tạp’ và ‘Các phương án thay thế xuất viện về nhà’ ở dưới.)
Lựa chọn bác sĩ theo dõi ngoại trú – Cần lựa chọn một bác sĩ nhi khoa chăm sóc ban đầu có kinh nghiệm trong việc chăm sóc trẻ xuất viện từ NICU để làm đầu mối theo dõi y tế sau xuất viện. Việc duy trì liên lạc với bác sĩ này trong thời gian trẻ nằm viện và cung cấp bản tóm tắt diễn tiến tại NICU sẽ giúp quá trình chuyển giao chăm sóc khi xuất viện diễn ra thuận lợi hơn. (Xem thêm mục ‘Chuyển giao và phối hợp chăm sóc’ ở dưới.)
Lập kế hoạch theo dõi – Lịch hẹn khám đầu tiên với bác sĩ nhi khoa chăm sóc ban đầu nên được sắp xếp trong vòng 24 đến 72 giờ sau khi xuất viện. Nếu phù hợp, hãy sắp xếp các lịch hẹn theo dõi với các chuyên khoa và chuyển tuyến đến các dịch vụ cộng đồng. (Xem thêm mục ‘Hẹn khám theo dõi’ ở dưới.)
