TÓM TẮT
Tổng quan – Phù phổi không do tim xuất phát từ nhiều bệnh lý khác nhau, trong đó tình trạng dịch và protein tích tụ tại phế nang không phải do áp lực mao mạch phổi tăng cao. Ngược lại, áp lực mao mạch phổi tăng chính là nguyên nhân gây chuyển dịch dịch bất thường trong phù phổi do tim. Việc phân biệt giữa phù phổi không do tim và phù phổi do tim đôi khi gặp khó khăn, và bệnh nhân có thể xuất hiện biểu hiện phối hợp của cả hai tình trạng. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
Cơ chế bệnh sinh – Sự cân bằng dịch giữa mô kẽ và giường mạch máu tại phổi được xác định bởi phương trình Starling, tương tự như tại các vi tuần hoàn khác, giúp dự đoán lưu lượng dịch ròng qua màng. Trong phù phổi không do tim, cơ chế phổ biến nhất dẫn đến tăng lọc qua mao mạch là do tăng tính thấm mao mạch. Tình trạng giảm albumin máu đơn thuần không phải là nguyên nhân gây phù phổi, nhưng có thể góp phần gây tràn dịch màng phổi và làm tăng tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân suy tim cấp cũng như hội chứng vành cấp. (Xem ‘Phương trình Starling’ ở dưới và ‘Tình trạng không phù phổi kèm giảm albumin máu’ ở dưới.)
Định nghĩa – Phù phổi không do tim được chẩn đoán lâm sàng dựa trên bằng chứng hình ảnh học về sự tích tụ dịch phế nang mà không có các bằng chứng huyết động gợi ý nguyên nhân do tim (ví dụ: áp lực mao mạch phổi bít ≤18 mmHg). (Xem ‘Định nghĩa phù phổi không do tim’ ở dưới.)
Nguyên nhân
- Nguyên nhân phổ biến nhất của phù phổi không do tim là hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS). (Xem ‘Phù phổi do tăng tính thấm trong ARDS’ ở dưới.)
- Các nguyên nhân ít gặp hơn bao gồm phù phổi do độ cao và phù phổi do nguyên nhân thần kinh. (Xem ‘Phù phổi do độ cao’ ở dưới và ‘Phù phổi do nguyên nhân thần kinh’ ở dưới.)
- Các nguyên nhân khác bao gồm phù phổi do tái tưới máu và tái giãn nở phổi, quá liều heroin hoặc sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử, ngộ độc salicylate hoặc các loại thuốc khác. (Xem ‘Phù phổi do tái tưới máu’ ở dưới, ‘Phù phổi do tái giãn nở phổi’ ở dưới, ‘Quá liều opioid’ ở dưới, ‘Ngộ độc salicylate’ ở dưới và ‘Các tác nhân ngoại lai khác’ ở dưới.)
- Những nguyên nhân ít gặp khác bao gồm phù phổi do thuyên tắc phổi, nhiễm virus, bệnh tắc tĩnh mạch phổi và tổn thương phổi cấp liên quan đến truyền máu. (Xem ‘Thuyên tắc phổi’ ở dưới, ‘Nhiễm virus’ ở dưới, ‘Bệnh tắc tĩnh mạch phổi’ ở dưới và ‘Tổn thương phổi cấp liên quan đến truyền máu’ ở dưới.)
