Đau đầu kiểu căng thẳng ở người lớn: Nguyên nhân, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán

TÓM TẮT

Đau đầu do căng thẳng (TTH) là loại đau đầu nguyên phát phổ biến nhất trong cộng đồng, với tỷ lệ lưu hành ước tính trên toàn thế giới là 26%. Tỷ lệ TTH tăng mạnh trong giai đoạn thanh thiếu niên, đạt đỉnh vào thập kỷ thứ tư và giảm dần sau đó. (Xem ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

Triệu chứng điển hình của một cơn TTH là đau đầu mức độ nhẹ đến trung bình, đau cả hai bên, không có tính chất mạch đập và không kèm theo các triệu chứng khác. Tăng nhạy cảm cơ vùng quanh sọ là phát hiện bất thường thường gặp nhất khi thăm khám bệnh nhân TTH. (Xem ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán TTH được thực hiện khi các triệu chứng phù hợp với các đặc điểm điển hình của TTH, đáp ứng các tiêu chuẩn chẩn đoán, đồng thời kết quả khám lâm sàng tổng quát và khám thần kinh bình thường, ngoại trừ tình trạng tăng nhạy cảm cơ vùng quanh sọ. (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Phân loại Quốc tế về các Rối loạn Đau đầu, phiên bản thứ 3 (ICHD-3) quy định các tiêu chuẩn chẩn đoán cho TTH từng cơn, bao gồm cả các thể không thường xuyên và thường xuyên (bảng 1), và TTH mạn tính (bảng 2). (Xem ‘Tiêu chuẩn chẩn đoán’ ở dưới.)

• TTH từng cơn không thường xuyên: các cơn đau đầu xảy ra trung bình <1 ngày mỗi tháng
• TTH từng cơn thường xuyên: các cơn đau đầu xảy ra trung bình từ 1 đến 14 ngày mỗi tháng (trong >3 tháng)
• TTH mạn tính: các cơn đau đầu xảy ra trung bình ≥15 ngày mỗi tháng (trong >3 tháng)

Mỗi phân nhóm này tiếp tục được chia nhỏ thành nhóm có hoặc không kèm theo tăng nhạy cảm cơ vùng quanh sọ.

Việc chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng là cần thiết để xác định nguyên nhân thứ phát gây đau đầu ở những bệnh nhân có triệu chứng hoặc dấu hiệu không điển hình của TTH, cũng như ở những bệnh nhân có triệu chứng TTH điển hình nhưng kèm theo các đặc điểm bệnh sử gợi ý nguyên nhân thứ phát (bảng 3). (Xem ‘Cận lâm sàng’ ở dưới.)

Các xét nghiệm cận lâm sàng nhằm loại trừ các nguyên nhân gây đau đầu khác thường bao gồm chẩn đoán hình ảnh não, điển hình là chụp MRI não có tiêm thuốc tương phản. Các xét nghiệm khác dành cho những bệnh nhân nghi ngờ các tình trạng bệnh lý khác có thể bao gồm chẩn đoán hình ảnh mạch máu não, chọc dò thắt lưng và các xét nghiệm cận lâm sàng khác.

Chẩn đoán phân biệt TTH bao gồm các tình trạng đau đầu nguyên phát khác và các loại đau đầu thứ phát có thể biểu hiện bằng các cơn đau đầu hai bên, không có tính chất mạch đập. (Xem ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)

Các rối loạn đau đầu phổ biến nhất có thể gây nhầm lẫn với TTH bao gồm đau nửa đầu (migraine) và đau đầu do lạm dụng thuốc. Các rối loạn đau đầu nguyên phát khác trong chẩn đoán phân biệt bao gồm hemicrania continua, đau đầu khi ngủ, đau đầu dai dẳng mới mỗi ngày và đau đầu do áp lực bên ngoài. (Xem ‘Đau nửa đầu’, ‘Đau đầu do lạm dụng thuốc’ và ‘Các rối loạn đau đầu nguyên phát khác’ ở dưới.)

Một số loại đau đầu thứ phát do nguyên nhân cấu trúc tiềm ẩn có thể biểu hiện bằng các cơn đau đầu không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với TTH. Các loại đau đầu thứ phát thường gặp bao gồm (xem mục ‘Đau đầu thứ phát’ ở dưới):

• Đau đầu do u não
• Các triệu chứng xoang
• Đau đầu do cổ
• Tăng áp lực nội sọ vô căn

Các tình trạng này có thể được phân biệt dựa trên các đặc điểm lâm sàng cụ thể và/hoặc kết quả của các xét nghiệm cận lâm sàng.

Gói truy cập

Gói truy cập một năm

• Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
• Nội dung cập nhật liên tục.
• Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.

Mua gói truy cập

Already a member? Log in here