TÓM TẮT
Định nghĩa
Đau đầu sét đánh (TCH) là tình trạng đau đầu dữ dội, khởi phát đột ngột và đạt cường độ tối đa trong vòng một phút hoặc ít hơn kể từ khi khởi phát. (Xem ‘Định nghĩa’ ở dưới.)
Đặc điểm lâm sàng
Bệnh nhân có thể biểu hiện đau đầu sét đánh đơn độc hoặc kèm theo các triệu chứng và dấu hiệu khác (ví dụ: hội chứng màng não, sốt, ù tai, đau đầu tăng khi thay đổi tư thế, thay đổi trạng thái ý thức, co giật, khiếm khuyết vận động hoặc cảm giác) phản ánh nguyên nhân cơ bản. (Xem ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
Nguyên nhân cơ bản
TCH có thể là triệu chứng của nhiều nguyên nhân khác nhau (bảng 1 và bảng 4). Các nguyên nhân này bao gồm (xem ‘Nguyên nhân thường gặp’, ‘Nguyên nhân ít gặp hơn’ và ‘Nguyên nhân không thường gặp hoặc hiếm gặp’ ở dưới):
- Xuất huyết dưới nhện do vỡ phình động mạch não
- Hội chứng co mạch não có thể hồi phục (RCVS)
- Huyết khối tĩnh mạch não
- Bóc tách động mạch vùng cổ
- Nhiễm trùng, bao gồm viêm màng não do virus hoặc vi khuẩn, hoặc viêm xoang cấp tính có biến chứng
- Hạ áp lực nội sọ tự phát
- Đột quỵ thiếu máu cục bộ
- Xuất huyết nội sọ và các loại xuất huyết nội sọ khác
- Hội chứng bệnh não sau có thể hồi phục (PRES)
- Xuất huyết tuyến yên (pituitary apoplexy)
- Nang colloid não thất ba
Đánh giá chẩn đoán
Tất cả bệnh nhân đau đầu sét đánh cần được chụp CT sọ não không tiêm thuốc cản quang càng sớm càng tốt sau khi khởi phát (thuật toán 1). Đối với những bệnh nhân có tiền sử từ hai đợt đau đầu sét đánh trở lên trong vòng một tuần, chúng tôi cũng đề nghị thực hiện chẩn đoán hình ảnh mạch máu thần kinh để đánh giá hội chứng co mạch não có thể hồi phục. Nếu chẩn đoán hình ảnh ban đầu không tìm thấy nguyên nhân, thông thường sẽ được chỉ định chọc dò thắt lưng để xét nghiệm dịch não tủy nhằm tìm xuất huyết dưới nhện hoặc các nguyên nhân khác gây TCH. (Xem ‘Đánh giá xuất huyết dưới nhện’ ở dưới.)
Đối với những bệnh nhân có nguyên nhân TCH chưa xác định sau khi đã đánh giá để loại trừ xuất huyết dưới nhện, chúng tôi đề nghị thực hiện thêm các chẩn đoán hình ảnh não và mạch máu thần kinh, chẳng hạn như MRI não có tiêm thuốc tương phản, chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA) và chụp cộng hưởng từ tĩnh mạch (MRV). (Xem ‘Đánh giá các nguyên nhân khác’ ở dưới.)
Xử trí
Việc xử trí TCH phụ thuộc vào nguyên nhân cơ bản. (Xem ‘Xử trí’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
