TÓM TẮT
- Phân loại dị ứng thực phẩm – Dị ứng thực phẩm phát sinh từ các phản ứng miễn dịch bất thường, thường là đối với protein trong thực phẩm. Về cơ bản, dị ứng thực phẩm được chia thành hai nhóm: quá trình trung gian qua Immunoglobulin E (IgE) hoặc không qua trung gian IgE. Một số rối loạn có đặc điểm của cả hai cơ chế này. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
- Dị ứng thực phẩm trung gian qua IgE – Loại dị ứng này thường khởi phát nhanh sau khi ăn (thường trong vòng vài phút). Các triệu chứng có thể ảnh hưởng đến một hoặc nhiều hệ cơ quan (bảng 2). Viêm mũi kết mạc dị ứng đơn thuần hoặc hen suyễn do thực phẩm là hiếm gặp. Các rối loạn đặc trưng bao gồm phản ứng da (mày đay, phù mạch), sốc phản vệ (bao gồm sốc phản vệ do vận động sau khi ăn [FDEIA]) và hội chứng dị ứng đường miệng. (Xem ‘Phản ứng trung gian qua IgE’ ở dưới.)
- Dị ứng thực phẩm không qua trung gian IgE – Dị ứng thực phẩm không qua trung gian IgE biểu hiện bằng các triệu chứng bán cấp và/hoặc mạn tính, thường khu trú tại đường tiêu hóa. Tùy thuộc vào việc thực phẩm được tiêu thụ thường xuyên hay không thường xuyên mà các dấu hiệu và triệu chứng tiêu hóa sẽ khác nhau. Ngoài ra, một số rối loạn có kèm theo biểu hiện toàn thân. Các hội chứng cụ thể bao gồm hội chứng viêm ruột đại tràng do protein thực phẩm (FPIES), viêm trực tràng/viêm trực tràng đại tràng do protein thực phẩm, bệnh Celiac và xuất huyết phế nang do thực phẩm (hội chứng Heiner). (Xem ‘Phản ứng không qua trung gian IgE’ ở dưới.)
- Dị ứng thực phẩm hỗn hợp (trung gian cả IgE và không qua IgE) – Cả hai cơ chế trung gian IgE và không qua IgE đều có thể tham gia vào bệnh viêm da cơ địa và các rối loạn đường tiêu hóa tăng bạch cầu ái toan (EGIDs).
Dị ứng thực phẩm có thể làm trầm trọng thêm tình trạng viêm da cơ địa, đặc biệt ở trẻ nhỏ có biểu hiện chàm nặng. Trẻ nhũ nhi và trẻ nhỏ mắc viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan (EoE) có thể biểu hiện bằng các rối loạn nuôi dưỡng, trong khi trẻ lớn và người trưởng thành thường có triệu chứng nuốt khó, nôn và đau bụng. Tiền sử kẹt thức ăn thường gặp, đặc biệt ở thanh thiếu niên và người lớn.
Viêm dạ dày ruột tăng bạch cầu ái toan có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi với biểu hiện đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, kém hấp thu và sụt cân. Ở trẻ nhũ nhi, bệnh có thể biểu hiện dưới dạng tắc nghẽn lối ra gây nôn vọt sau ăn. Ở thanh thiếu niên và người lớn, bệnh có thể mô phỏng hội chứng ruột kích thích. Các triệu chứng thay đổi tùy thuộc vào lớp mô và vị trí của đường tiêu hóa bị tổn thương. (Xem ‘Phản ứng hỗn hợp trung gian IgE và không qua IgE’ ở dưới.)
- Chẩn đoán phân biệt – Chẩn đoán phân biệt dị ứng thực phẩm bao gồm một số phản ứng và rối loạn thực phẩm không do miễn dịch (bảng 1). Ngoài ra, mỗi loại dị ứng thực phẩm cụ thể đều có danh sách chẩn đoán phân biệt rộng, bao gồm cả các rối loạn không liên quan đến thực phẩm. (Xem ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
