Điều trị đợt cấp xơ cứng rải rác ở người lớn

TÓM TẮT

Định nghĩa

Đợt cấp hoặc tái phát của bệnh xơ cứng rải rác (MS) được định nghĩa là một đợt lâm sàng đơn pha với các triệu chứng do bệnh nhân báo cáo và các dấu hiệu khách quan điển hình của MS, phản ánh một tổn thương hủy myelin do viêm khu trú hoặc đa ổ tại hệ thần kinh trung ương, diễn tiến cấp tính hoặc bán cấp, kéo dài ít nhất 24 giờ, có hoặc không có hồi phục, và không có tình trạng sốt hay nhiễm trùng. Các thuật ngữ đợt cấp (exacerbation), tái phát (relapse) và tấn công (attack) trong MS là đồng nghĩa. (Xem ‘Định nghĩa và thuật ngữ’ ở dưới.)

Đặc điểm lâm sàng

Các đợt tái phát trong MS rất đa dạng. Chúng có thể bao gồm một hoặc nhiều khiếm khuyết thần kinh như rối loạn cảm giác, yếu vận động, rối loạn thị giác (ví dụ: mất thị lực một mắt hoặc song thị), mất thăng bằng, mệt mỏi hoặc khó khăn về nhận thức. (Xem ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

Đánh giá và chẩn đoán

Ở bệnh nhân MS, việc chẩn đoán đợt tái phát được xác định dựa trên các cơ sở lâm sàng thông qua triệu chứng và thăm khám thần kinh. Không bắt buộc phải chụp MRI nếu nghi ngờ lâm sàng về đợt tái phát MS cao hoặc nếu đợt tái phát ở mức độ nhẹ (ví dụ: chỉ có triệu chứng cảm giác). Tuy nhiên, việc phát hiện tổn thương ngấm thuốc tương phản trên MRI ở não hoặc tủy sống có mối liên quan với các triệu chứng MS mới xuất hiện hoặc đang tiến triển có thể giúp phân biệt đợt tấn công MS với “giả đợt cấp” (pseudorelapse) — tình trạng các triệu chứng MS hiện có trở nên trầm trọng hơn tạm thời do tăng thân nhiệt, nhiễm trùng, rối loạn chuyển hóa hoặc các bệnh lý y khoa khác. (Xem ‘Đánh giá và chẩn đoán’ và ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)

Điều trị bằng glucocorticoid

Đối với bệnh nhân có đợt cấp MS (tái phát, tấn công) gây ra các triệu chứng thần kinh và làm tăng mức độ khuyết tật hoặc suy giảm thị lực, sức mạnh cơ hoặc chức năng tiểu não, chúng tôi khuyến cáo sử dụng liệu pháp glucocorticoid liều cao trong thời gian ngắn (Khuyến cáo 1B). Mục tiêu chính của điều trị là đẩy nhanh thời gian hồi phục sau đợt tấn công MS. Tuy nhiên, điều trị cấp tính không có lợi ích rõ rệt trong việc cải thiện tình trạng khuyết tật lâu dài hoặc giảm nguy cơ xảy ra các đợt tấn công tiếp theo. Phác đồ ưu tiên của chúng tôi là methylprednisolone đường tĩnh mạch 1000 mg mỗi ngày trong năm ngày mà không cần giảm liều dần bằng đường uống. Tuy nhiên, các dữ liệu cho thấy phác đồ glucocorticoid đường uống liều cao cũng có hiệu quả tương đương. Gel tiêm corticotropin dạng dự trữ (repository corticotropin injection gel), nếu có sẵn, là một lựa chọn thay thế cho bệnh nhân có đợt cấp MS không dung nạp được glucocorticoid liều cao, khó thiết lập đường truyền tĩnh mạch hoặc muốn tự tiêm. Trước hết, cần phải loại trừ tình trạng nhiễm trùng. (Xem ‘Điều trị ban đầu bằng glucocorticoid’ ở dưới.)

Đáp ứng kém với điều trị glucocorticoid

Đối với bệnh nhân có khiếm khuyết thần kinh cấp tính và nghiêm trọng do MS nhưng đáp ứng kém với điều trị bằng glucocorticoid liều cao, chúng tôi đề xuất điều trị bằng thay huyết tương (Khuyến cáo 2C). (Xem ‘Điều trị đợt tái phát kháng trị’ ở dưới.)

Vai trò của liệu pháp điều biến bệnh

Bệnh nhân MS tái phát – thuyên giảm (RRMS) hiện đang có hoạt động bệnh biểu hiện qua các triệu chứng lâm sàng hoặc tổn thương trên MRI nên được chỉ định liệu pháp điều biến bệnh. Nội dung này được thảo luận riêng. (Xem “Điều trị điều biến bệnh ban đầu cho bệnh xơ cứng rải rác tái phát – thuyên giảm ở người trưởng thành”.)

Already a member? Log in here