TÓM TẮT
Nguyên tắc phẫu thuật
- Cắt tuyến thượng thận là một phẫu thuật phức tạp và nhìn chung chỉ nên được thực hiện bởi các phẫu thuật viên đã được đào tạo chuyên sâu. Các nguyên tắc phẫu thuật cơ bản trong mọi kỹ thuật cắt tuyến thượng thận bao gồm: bộc lộ phẫu trường tối ưu, kiểm soát mạch máu tỉ mỉ, bóc tách chính xác tuyến và khối u theo nguyên tắc một khối (en bloc) nhằm tránh làm rách bao u. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới và phần ‘Nguyên tắc cắt bỏ’ ở dưới).
Lựa chọn đường mổ theo chỉ định
- Đối với người bệnh có khối u tuyến thượng thận lành tính (có hoặc không có rối loạn nội tiết, bao gồm u tủy thượng thận) hoặc di căn đơn độc có chỉ định cắt tuyến thượng thận, chúng tôi khuyến nghị áp dụng phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn thay cho phẫu thuật mở (Khuyến cáo 1B). Phẫu thuật ít xâm lấn được ưu tiên nhờ những ưu điểm vượt trội so với mổ mở như giảm lượng máu mất, ít biến chứng trong mổ, người bệnh vận động sớm hơn, rút ngắn thời gian nằm viện và nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường. Phẫu thuật nội soi cắt tuyến thượng thận có thể thực hiện theo đường ổ bụng hoặc sau phúc mạc, tùy thuộc vào sở thích và kinh nghiệm của phẫu thuật viên (bảng 1). (Xem ‘Tiếp cận theo chỉ định’ ở dưới).
- Đối với người bệnh có khối u ác tính hoặc nghi ngờ ác tính (ví dụ: u tủy thượng thận ác tính, ung thư vỏ thượng thận) cũng như những trường hợp không có chỉ định phẫu thuật ít xâm lấn (ví dụ: đã mổ vùng bụng nhiều lần), chúng tôi đề xuất thực hiện phẫu thuật mở cắt tuyến thượng thận (Khuyến cáo 2C). Các khối u ác tính có thể xâm lấn các cấu trúc lân cận (tĩnh mạch chủ dưới, gan, lách, tụy, đại tràng) đòi hỏi phải cắt bỏ đồng thời. (Xem ‘Tiếp cận theo chỉ định’ ở dưới, phần ‘Cắt bỏ tĩnh mạch chủ dưới’ ở dưới và phần ‘Cắt bỏ các cơ quan lân cận’ ở dưới).
- Đối với người bệnh có chỉ định cắt cả hai tuyến thượng thận (ví dụ: trong hội chứng Cushing giai đoạn cuối), chúng tôi đề xuất phương pháp nội soi sau phúc mạc cắt tuyến thượng thận (RPA) thay vì nội soi ổ bụng hoặc mổ mở (Khuyến cáo 2C). Phương pháp RPA ưu việt hơn vì không cần phải xoay trở lại tư thế của người bệnh sau khi đã cắt bỏ tuyến thượng thận thứ nhất. (Xem ‘Tiếp cận theo chỉ định’ ở dưới và phần ‘Cắt tuyến thượng thận qua nội soi sau phúc mạc’ ở dưới).
