TÓM TẮT
Chỉ định – Liệu pháp tâm lý hỗ trợ được sử dụng đơn độc như một phương pháp điều trị chính hoặc phối hợp với điều trị bằng thuốc cho bệnh nhân trầm cảm ở nhiều mức độ chức năng khác nhau. Trầm cảm mức độ nhẹ đến trung bình có thể được điều trị đơn thuần bằng liệu pháp tâm lý hỗ trợ. Những bệnh nhân trầm cảm mức độ trung bình đến nặng, đặc biệt là khi có ý tưởng tự sát hoặc các triệu chứng thần kinh thực vật (giảm giấc ngủ, chán ăn và suy giảm năng lượng) mức độ trung bình đến nặng, cần được điều trị bằng thuốc kết hợp với liệu pháp tâm lý hỗ trợ (Xem thêm mục ‘Chỉ định’ ở dưới).
Đánh giá – Đánh giá bệnh nhân ban đầu bao gồm khai thác bệnh sử và khám trạng thái tâm thần. Nhà lâm sàng sẽ chẩn đoán hội chứng trầm cảm, xác định các yếu tố khởi phát, đánh giá chức năng tâm lý xã hội, lòng tự trọng, hoạt động tâm lý, các kỹ năng thích nghi và thiết lập mục tiêu điều trị cho bệnh nhân. Tiến triển được xác định bằng cách đánh giá lại bệnh nhân trước khi bắt đầu mỗi buổi trị liệu thông qua các thang đo trầm cảm chuẩn hóa tự báo cáo, ví dụ như Bảng câu hỏi sức khỏe bệnh nhân 9 câu (PHQ-9) (bảng 1). (Xem thêm mục ‘Đánh giá’ ở dưới).
Tiếp cận chung – Liệu pháp tâm lý hỗ trợ điều trị trầm cảm thông qua việc cải thiện lòng tự trọng, chức năng tâm lý và các kỹ năng thích nghi. Quá trình trị liệu tập trung vào các mối quan hệ hiện tại đang gặp vấn đề, cũng như các mô hình hành vi và đáp ứng cảm xúc kém thích nghi.
Phương pháp tiếp cận theo lối trò chuyện được áp dụng. Nhà lâm sàng đóng vai trò chủ động: trả lời câu hỏi, đưa ra quan điểm và điều phối buổi trị liệu để duy trì cường độ cảm xúc ở mức có thể kiểm soát được. Cần tránh những khoảng lặng kéo dài gây lo âu hoặc đặt ra những câu hỏi hóc búa khiến bệnh nhân cảm thấy bị dồn vào thế bí. (Xem thêm mục ‘Các nguyên tắc điều trị chung’ ở dưới).
Can thiệp trị liệu – Một số can thiệp cụ thể được sử dụng trong liệu pháp tâm lý hỗ trợ bao gồm: khen ngợi, trấn an, khuyến khích, thúc đẩy, cấu trúc hóa môi trường, gọi tên vấn đề, lý tính hóa, tái khung (reframing), giảm thiểu hóa, làm rõ, đối diện, giải thích, đưa ra lời khuyên, hướng dẫn, hướng dẫn dự phòng và làm mẫu. (Xem thêm mục ‘Can thiệp trị liệu’ ở dưới).
Hiệu quả – Liệu pháp tâm lý hỗ trợ có hiệu quả trong điều trị bệnh nhân trầm cảm ngoại trú và cho thấy kết quả tương đương với các phương pháp tâm lý trị liệu khác. Một số dữ liệu hạn chế gợi ý rằng liệu pháp tâm lý hỗ trợ có thể mang lại hiệu quả tương đương với điều trị bằng thuốc đối với trầm cảm mức độ nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện còn chưa thống nhất về việc liệu phối hợp liệu pháp tâm lý hỗ trợ với điều trị bằng thuốc có giúp cải thiện kết quả điều trị hội chứng trầm cảm hay không. (Xem thêm mục ‘Bằng chứng về hiệu quả’ ở dưới).
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
