TÓM TẮT
Tổng quan và các công dụng phổ biến của NNS – Chất tạo ngọt không dinh dưỡng (NNS) là các chất tạo ngọt cường độ cao, thường không chứa năng lượng hoặc có hàm lượng calo rất thấp. Một số NNS có nguồn gốc tự nhiên từ thực vật, trong khi số khác là chất tổng hợp (“nhân tạo”) (bảng 1). Do các khuyến nghị về việc hạn chế lượng đường trong chế độ ăn, NNS đã được sử dụng rộng rãi. Tùy thuộc vào đặc tính hóa học, một số loại có thể dùng làm chất tạo ngọt trực tiếp (dạng gói/hũ), trong khi số khác chỉ được dùng trong chế biến thực phẩm công nghiệp (bảng 2). Hầu hết người tiêu dùng không nhận biết được sự hiện diện của NNS trong các thực phẩm, đồ uống chế biến sẵn cũng như trong các sản phẩm dược phẩm và chăm sóc cá nhân mà họ sử dụng. (Xem ‘Giới thiệu’ và ‘Các chất tạo ngọt hiện có và công dụng’ ở dưới.)
Yêu cầu về nhãn mác và quy định – Tại Hoa Kỳ, NNS không bắt buộc phải liệt kê trên nhãn thực phẩm hoặc đồ uống trừ khi đạt đến một ngưỡng hàm lượng nhất định trên mỗi khẩu phần; saccharin là chất tạo ngọt duy nhất yêu cầu phải công khai chính xác hàm lượng có trong sản phẩm thực phẩm. (Xem ‘Các vấn đề pháp lý’ ở dưới.)
Ảnh hưởng sức khỏe liên quan đến tiêu thụ NNS – Chúng tôi không khuyến khích sử dụng NNS để giảm cân hoặc quản lý các bệnh mạn tính khác. Việc tiêu thụ các sản phẩm chứa NNS có thể gây ra các tác động sức khỏe, bao gồm cả tác động tích cực (ví dụ: phòng ngừa sâu răng) và tiêu cực (ví dụ: ảnh hưởng đến cân nặng, đường huyết, chức năng ruột). Việc tiêu thụ NNS, đặc biệt là các đồ uống tạo ngọt nhân tạo, có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các kết cục sức khỏe bất lợi, bao gồm đái tháo đường típ 2, béo phì, bệnh tim mạch và tử vong do mọi nguyên nhân. (Xem ‘Các kết cục sức khỏe cụ thể’ ở dưới.)
Cơ chế chính xác mà việc tiêu thụ NNS gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe hiện chưa được xác định rõ ràng, nhưng có khả năng bao gồm tình trạng loạn khuẩn (thay đổi hệ vi sinh đường ruột), thay đổi sở thích đối với vị ngọt và tác động đến tín hiệu trục ruột-não. Nhiều bệnh lý và kết cục sức khỏe tiêu cực có liên quan đến tình trạng thừa cân và béo phì. Tuy nhiên, hiện chưa rõ liệu việc thay thế đường trong chế độ ăn bằng các sản phẩm tạo ngọt bằng NNS có thể đảo ngược các hậu quả sức khỏe do tiêu thụ quá nhiều đường hay không. (Xem ‘Ảnh hưởng sức khỏe của việc tiêu thụ NNS’ ở dưới.)
Vai trò của NNS – Đối với những người trưởng thành đã quen với vị ngọt, đặc biệt là những người thừa cân và béo phì, việc sử dụng đồ uống chứa NNS có thể là một chiến lược hợp lý để giảm thiểu sử dụng đồ uống có đường. Tuy nhiên, nên khuyến khích uống nước lọc và các loại đồ uống không tạo ngọt thay vì các loại đồ uống ăn kiêng (diet drinks). (Xem ‘Các kết cục sức khỏe cụ thể’ ở dưới.)
Đối tượng nên hạn chế hoặc tránh tiêu thụ NNS – Ngoài việc tránh một số chất tạo ngọt nhất định ở những người có phản ứng dị ứng hoặc rối loạn chuyển hóa đặc hiệu (ví dụ: tránh aspartame ở bệnh nhân phenylketonuria), nên hạn chế hoặc tránh tiêu thụ NNS ở những người có bệnh lý ruột tiềm ẩn và bệnh nhân đang phẫu thuật bariatric (phẫu thuật giảm cân). (Xem ‘Bệnh nhân nên tránh tiêu thụ NNS’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
