TÓM TẮT
- Tiếp cận chạy thận nhân tạo mạn
Ba dạng tiếp cận mạch máu chính trong chạy thận nhân tạo mạn bao gồm thông động-tĩnh mạch (AV fistula), cầu nối AV (AV graft) và catheter chạy thận đặt vào tĩnh mạch trung tâm. Thông AV và cầu nối AV là các kết nối có chủ đích giữa động mạch và tĩnh mạch tự thân. Mỗi phương án đều có ưu điểm và nhược điểm riêng. (Xem ‘Tiếp cận chạy thận nhân tạo mạn’ ở dưới.) - Tiếp cận lấy bệnh nhân làm trung tâm
Các quyết định chăm sóc liên quan đến tiếp cận chạy thận nhân tạo thường rất phức tạp và cần được cá thể hóa nhằm thúc đẩy mô hình chăm sóc lấy bệnh nhân làm trung tâm, thông qua một nhóm đa chuyên khoa bao gồm điều dưỡng giàu kinh nghiệm, bác sĩ thận học, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và bác sĩ phẫu thuật mạch máu. (Xem ‘Tiếp cận lấy bệnh nhân làm trung tâm’ ở dưới.) - Chiến lược tiếp cận suốt đời
Chiến lược tiếp cận suốt đời ở bệnh nhân bệnh thận mạn bắt đầu từ việc bảo tồn tĩnh mạch cho các nhu cầu tiếp cận tiềm năng trong tương lai; đánh giá cẩn thận bệnh nhân để lựa chọn tiếp cận AV ban đầu nếu chọn liệu pháp thay thế thận bằng chạy thận nhân tạo; thực hiện tiếp cận, duy trì và theo dõi đường tiếp cận đúng cách; và xử trí kịp thời các vấn đề phát sinh. (Xem ‘Bảo tồn tĩnh mạch’ và ‘Duy trì đường tiếp cận’ ở dưới.) - Tiếp cận chạy thận nhân tạo ban đầu
Đối với những bệnh nhân không có chống chỉ định với tiếp cận AV, phương pháp thông AV từng được khuyến khích mạnh mẽ trong quá khứ; tuy nhiên, trong một số hoàn cảnh nhất định, đặt cầu nối AV có thể phù hợp tương đương hoặc phù hợp hơn để tiếp cận AV ban đầu. Đối với một số bệnh nhân, catheter chạy thận có thể là lựa chọn tiếp cận phù hợp trong ngắn hạn hoặc dài hạn. (Xem ‘Tiếp cận ban đầu’ ở dưới.)
Cơ sở cho cách tiếp cận “ưu tiên thông AV” (fistula first) là sự liên quan nhất quán giữa việc sử dụng thông AV với tỷ lệ bệnh tật và tử vong thấp hơn trong các nghiên cứu quan sát. Tuy nhiên, cần lưu ý nguy cơ sai lệch cao trong các nghiên cứu này. Vẫn chưa rõ liệu các kết quả tốt hơn quan sát được ở những bệnh nhân sử dụng thông AV để tiếp cận mạch máu ban đầu là do lựa chọn loại đường tiếp cận hay do những bệnh nhân được chọn để làm thông AV vốn có sức khỏe tốt hơn và tiên lượng tốt hơn. Các nghiên cứu quan sát lớn sau này cũng ủng hộ quan điểm này, nhưng lý tưởng nhất vẫn cần có các nghiên cứu so sánh ngẫu nhiên giữa các loại đường tiếp cận chạy thận nhân tạo khác nhau để cung cấp bằng chứng tốt hơn cho việc ra quyết định trong thực hành lâm sàng. (Xem ‘Tiếp cận lấy bệnh nhân làm trung tâm’ ở dưới.)
