Liệu pháp đặt bóng dạ dày để giảm cân

TÓM TẮT

Cơ chế tác dụng

• Liệu pháp bóng dạ dày là phương pháp đặt một quả bóng mềm chứa dịch hoặc khí vào dạ dày nhằm thúc đẩy cảm giác no và có khả năng làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày để giúp giảm cân (hình 1). Để đạt được hiệu quả giảm cân tối đa khi sử dụng liệu pháp bóng dạ dày, bệnh nhân cần kết hợp thay đổi lối sống (như chế độ ăn uống và tập luyện). (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)

Chỉ định

• Bệnh nhân có chỉ số khối cơ thể (BMI) lớn hơn 27 kg/m² tại Châu Âu hoặc 30 kg/m² tại Hoa Kỳ (US). Bệnh nhân phải là những người không thành công trong các nỗ lực quản lý cân nặng trước đó chỉ bằng chế độ ăn uống và tập luyện. (Xem ‘Chỉ định’ ở dưới.)

Chống chỉ định

(xem ‘Chống chỉ định’ ở dưới):

Tuyệt đối

• Tiền sử phẫu thuật dạ dày, rối loạn đông máu, có tổn thương đang chảy máu trong đường tiêu hóa, đang mang thai hoặc có ý định mang thai, nghiện rượu hoặc nghiện ma túy/chất gây nghiện, bệnh gan nặng, hoặc bất kỳ chống chỉ định nào đối với nội soi.

Tương đối

• Tiền sử phẫu thuật bụng, thoát vị hoành lớn, bệnh viêm ruột, sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAID) mạn tính, hoặc các rối loạn tâm thần.

Các loại bóng

• Các loại bóng dạ dày khác nhau về thể tích, thời gian lưu lại trong dạ dày, khả năng điều chỉnh, cũng như phương pháp đặt và rút bóng (bảng 1). Orbera và Obalon hiện được lưu hành tại Hoa Kỳ; Spatz và Allurion được lưu hành ngoài Hoa Kỳ; bóng Spatz sẽ được đưa vào thị trường Hoa Kỳ sau khi hoàn tất nghiên cứu phê duyệt sau khi lưu hành.

Giảm cân

• Liệu pháp bóng dạ dày có thể giúp giảm từ 8% đến 15% tổng trọng lượng cơ thể (TBWL). Để so sánh, các can thiệp lối sống và liệu pháp dùng thuốc thường cho kết quả giảm TBWL lần lượt là 2% đến 9% và 8% đến 21%; trong khi phẫu thuật điều trị béo phì có thể giúp giảm từ 13% đến 30% TBWL. (Xem ‘Hiệu quả của bóng dạ dày’ và ‘So sánh với các liệu pháp giảm cân khác’ ở dưới.)

Biến cố bất lợi

• Nhìn chung, hệ thống bóng chứa khí được dung nạp tốt hơn các hệ thống chứa dịch, và các hệ thống bóng dạng nuốt gây ra ít biến chứng nghiêm trọng và tử vong hơn so với bóng đặt qua nội soi. Hiện nay, loại bóng dạ dày phổ biến nhất tại Hoa Kỳ là bóng chứa dịch được đặt qua nội soi (Bóng dạ dày Orbera). (Xem ‘Biến cố bất lợi’ ở dưới.)

Thường gặp

• Trong tuần đầu tiên điều trị bằng bóng dạ dày, đa số bệnh nhân sử dụng bóng chứa dịch sẽ gặp các triệu chứng tiêu hóa do sự thích nghi của dạ dày. Việc kết hợp thuốc ức chế bơm proton (PPI), thuốc chống nôn và thuốc kháng cholinergic sẽ giúp hầu hết bệnh nhân vượt qua tuần đầu tiên, sau đó các triệu chứng sẽ giảm đáng kể.

Nghiêm trọng

• Các biến cố bất lợi nghiêm trọng (ví dụ: bóng giãn quá mức, di lệch, viêm tụy cấp hoặc tử vong) có thể xảy ra trong quá trình điều trị bằng bóng dạ dày nhưng hiếm gặp. Có thể giảm thiểu các biến cố này thông qua việc giáo dục bệnh nhân kỹ lưỡng, theo dõi sát các biến chứng, rút bóng kịp thời và đào tạo đầy đủ cho bác sĩ nội soi thực hiện thủ thuật.

Tái tăng cân

• Tái tăng cân là điều khó tránh khỏi sau bất kỳ phương pháp giảm cân nào. Nếu duy trì chế độ ăn uống và tập luyện, bệnh nhân có thể duy trì được 50% trọng lượng đã giảm được trong quá trình điều trị bằng bóng dạ dày trong ít nhất một năm sau khi rút bóng. Các biện pháp bổ sung để duy trì hoặc tăng cường hiệu quả giảm cân sau liệu pháp này bao gồm: sử dụng thuốc giảm cân, lặp lại liệu pháp bóng dạ dày sau ít nhất một tháng “nghỉ bóng” (balloon holiday), điều chỉnh thể tích bóng (ví dụ: với bóng Spatz), hoặc phẫu thuật điều trị béo phì. (Xem ‘Điều trị bổ sung sau liệu pháp bóng dạ dày’ ở dưới.)