TÓM TẮT
Bối cảnh
- Các biến chứng của thủ thuật đặt ống mở thông dạ dày có thể từ nhẹ (nhiễm trùng vết mỏ, chảy máu nhẹ) đến nặng (viêm cân mạc hoại tử, rò đại tràng – da). Tỷ lệ biến chứng liên quan đến đặt ống mở thông dạ dày qua nội soi qua da (PEG) được ghi nhận dao động từ 16 đến 70 phần trăm. Phần lớn các biến chứng đều ở mức độ nhẹ. Biến chứng dường như có xu hướng xảy ra cao hơn ở người cao tuổi có nhiều bệnh lý đi kèm, đặc biệt là những người đang có quá trình nhiễm trùng hoặc có tiền sử sặc phổi. (Xem ‘Tỷ lệ mắc biến chứng’ ở dưới.)
Cố định tấm đệm bên ngoài ống mở thông dạ dày
- Một trong những mấu chốt để phòng ngừa biến chứng là định vị chính xác tấm đệm (bolster) bên ngoài của ống mở thông dạ dày. Tấm đệm bên ngoài cần được đặt sao cho ống có thể dịch chuyển ra vào khoảng 1 đến 2 cm. Việc áp lỏng lẻo tấm đệm vào thành bụng không gây rò rỉ dịch phúc mạc, vì đường hầm mở thông dạ dày sẽ hình thành sớm do phù nề mô và các dịch tiết mô đi kèm. Nếu các mô nằm giữa tấm đệm bên trong và bên ngoài bị chèn ép quá mức, tình trạng này có thể dẫn đến hoại tử do tỳ đè và tổn thương tại vị trí mở thông dạ dày. (Xem “Ống mở thông dạ dày: Đặt và chăm sóc định kỳ”, mục ‘Đặt đúng vị trí tấm đệm bên ngoài’.)
Thời điểm xuất hiện biến chứng
- Nhiều biến chứng liên quan đến thủ thuật đặt ống mở thông dạ dày có thể xuất hiện tại bất kỳ thời điểm nào sau khi đặt ống. Các biến chứng này bao gồm nhiễm trùng, chảy máu, rò rỉ dịch quanh lỗ mở thông và tình trạng tuột ống ngoài ý muốn. (Xem ‘Các biến chứng có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào’ ở dưới.)
- Biến chứng sớm – Một số biến chứng xuất hiện ngay sau khi đặt ống PEG bao gồm sặc phổi, nhiễm trùng vị trí lỗ mở thông, tràn khí phúc mạc, liệt ruột, thủng thực quản hoặc dạ dày (tại vị trí không phải chỗ mở thông dạ dày), hoặc tổn thương các cơ quan khác trong ổ bụng như gan hoặc đại tràng. (Xem ‘Biến chứng sớm của thủ thuật đặt ống mở thông dạ dày qua nội soi’ ở dưới.)
- Biến chứng muộn – Biến chứng muộn xảy ra sau khi đường hầm mở thông dạ dày đã trưởng thành và ổn định. Các biến chứng này bao gồm tổn thương tại chỗ mở thông dạ dày, hội chứng vùi tấm đệm (buried bumper syndrome) và hình thành đường rò đại tràng – da. (Xem ‘Biến chứng muộn của thủ thuật đặt ống mở thông dạ dày’ ở dưới.)
