TÓM TẮT
Định nghĩa – Phẫu thuật cắt hai phần phụ (vòi trứng và buồng trứng) giảm nguy cơ (rrBSO, còn được gọi là phẫu thuật cắt vòi trứng và buồng trứng giảm nguy cơ [rrSO]) là thủ thuật cắt bỏ cả hai buồng trứng và hai vòi trứng ở những bệnh nhân có nguy cơ cao mắc ung thư biểu mô buồng trứng và vòi trứng, chẳng hạn như những người có biến thể gây bệnh trong gen BRCA1, BRCA2 hoặc hội chứng Lynch; một số đột biến ít gặp hơn bao gồm BRIP1, RAD51C và RAD51D. (Xem ‘Giới thiệu’ và ‘Đối tượng chỉ định’ ở dưới.)
Hiệu quả – rrBSO là phương pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ ung thư buồng trứng và vòi trứng ở những bệnh nhân nhóm nguy cơ cao. Khi được thực hiện trước 50 tuổi, rrBSO cũng giúp giảm nguy cơ ung thư vú ở những người mang đột biến gen BRCA mà trước đó chưa từng mắc ung thư vú. Khi thực hiện kết hợp với cắt tử cung, rrBSO làm giảm nguy cơ ung thư nội mạc tử cung và ung thư buồng trứng ở bệnh nhân mắc hội chứng Lynch. (Xem ‘Hiệu quả giảm nguy cơ ung thư’ ở dưới.)
Tư vấn – Việc tư vấn cho bệnh nhân cần đề cập đến các nội dung sau (xem ‘Tư vấn và chấp thuận’ ở dưới):
- Các hệ quả khác của rrBSO, bao gồm vô sinh và mãn kinh sớm.
- Nguy cơ phát triển ung thư biểu mô phúc mạc nguyên phát khoảng 2%; nguy cơ này vẫn tồn tại ngay cả sau khi đã thực hiện rrBSO.
- Nguy cơ 4% đến 8% phát hiện ra một bệnh lý ác tính không ngờ tới tại thời điểm phẫu thuật hoặc trong báo cáo giải phẫu bệnh cuối cùng.
Thời điểm thực hiện – Thông thường, rrBSO nên được thực hiện ngay sau khi bệnh nhân hoàn thành việc sinh con hoặc trong khoảng từ 35 đến 40 tuổi, vì lợi ích của phẫu thuật sẽ giảm dần theo tuổi tác. (Xem ‘Thời điểm thực hiện’ ở dưới.)
Đánh giá tiền phẫu – Trước khi tiến hành rrBSO, bệnh nhân cần được tầm soát ung thư buồng trứng thông qua siêu âm vùng chậu và định lượng kháng nguyên ung thư 125 (CA 125) trong huyết thanh. (Xem ‘Đánh giá tiền phẫu’ ở dưới.)
Vai trò của phẫu thuật cắt vòi trứng đơn thuần – rrBSO hiện là tiêu chuẩn chăm sóc, tuy nhiên, phẫu thuật cắt vòi trứng giảm nguy cơ là một phương pháp phẫu thuật thay thế đang trong giai đoạn nghiên cứu. Các kỹ thuật bao gồm chỉ cắt hai vòi trứng hoặc cắt hai vòi trứng trước, sau đó mới cắt buồng trứng trì hoãn; mục đích là nhằm tránh mãn kinh sớm và bảo tồn noãn để sử dụng cho các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. (Xem ‘So sánh BSO với cắt vòi trứng đơn thuần’ ở dưới.)
Vai trò của phẫu thuật cắt tử cung đồng thời – Đối tượng chỉ định cắt tử cung đồng thời bao gồm: bệnh nhân mắc hội chứng Lynch, bệnh nhân có biến thể gây bệnh BRCA1 và BRCA2 chọn sử dụng tamoxifen để dự phòng hóa trị ung thư vú, và những người muốn điều trị triệu chứng mãn kinh bằng liệu pháp estrogen đơn thuần. (Xem ‘Có nên thực hiện cắt tử cung đồng thời không?’ ở dưới.)
Theo dõi
- Đối với những bệnh nhân phát hiện u ác tính tiềm ẩn trên kết quả mô bệnh học, cần được tư vấn về ý nghĩa của kết quả này cũng như các phương pháp điều trị nội khoa và ngoại khoa phù hợp. (Xem ‘U ác tính tiềm ẩn trên giải phẫu bệnh’ ở dưới.)
- Chúng tôi theo dõi những bệnh nhân không phát hiện u ác tính đại thể hoặc tiềm ẩn khi rrBSO bằng cách khám vùng chậu và định lượng CA 125 huyết thanh hàng năm, đồng thời chỉ định điều trị các triệu chứng mãn kinh. (Xem ‘Giám sát ung thư phúc mạc’ và ‘Quản lý mãn kinh sớm’ ở dưới.)
