TÓM TẮT
Thuật ngữ – Hội chứng dị ứng phấn hoa – thực phẩm (PFAS hoặc PFS) mô tả các phản ứng dị ứng trung gian immunoglobulin E (IgE), thường khu trú ở vùng hầu họng, xảy ra khi ăn một số loại trái cây tươi, hạt, rau củ hoặc gia vị ở những người đã mẫn cảm với phấn hoa thực vật. Các dị nguyên trong những thực phẩm thực vật này có cấu trúc tương đồng với các dị nguyên trong phấn hoa. Trong bài tổng quan này, thuật ngữ “hội chứng dị ứng đường miệng” (OAS) được dùng để mô tả các phản ứng PFS khu trú tại vùng hầu họng. (Xem thêm ‘Giới thiệu và thuật ngữ’ ở dưới.)
Mẫn cảm qua đường hô hấp – Cơ chế bệnh sinh bắt đầu tại đường hô hấp thông qua quá trình mẫn cảm với phấn hoa hít phải. Sau đó, các triệu chứng xuất hiện khi tiếp xúc qua đường miệng với các thực phẩm thực vật chứa các dị nguyên tương đồng. Trong hầu hết các trường hợp, dù không phải tất cả, các dị nguyên này sau đó sẽ bị phá hủy tại dạ dày, giúp hạn chế các phản ứng tiến triển nặng hơn. (Xem thêm ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)
Đặc tính vật lý của các dị nguyên:
Các dị nguyên gây ra OAS và PFS thường nhạy cảm với nhiệt, acid và các enzyme tiêu hóa. Đối với bệnh nhân mẫn cảm với phấn hoa cây bạch dương, các dị nguyên chính gây ra PFS là các kháng nguyên phản ứng chéo Bet v 1 và profilin. (Xem thêm ‘Dị nguyên trong PFS’ ở dưới.)
Ngược lại với các dị nguyên gây PFS, các dị nguyên gây dị ứng thực phẩm đơn thuần (không kèm mẫn cảm với phấn hoa) thường bền với nhiệt và quá trình tiêu hóa, do đó có khả năng cao hơn gây ra các triệu chứng toàn thân. Quá trình mẫn cảm trong trường hợp này được cho là xảy ra thông qua đường tiêu hóa. (Xem thêm ‘Dị nguyên trong dị ứng trái cây/rau củ đơn thuần’ ở dưới.)
