TÓM TẮT
Tiền sử lâm sàng đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng đánh giá chẩn đoán cho bệnh nhân nghi ngờ dị ứng lạc (đậu phộng), hạt cây hoặc hạt giống. Một phản ứng tức thì với các triệu chứng dị ứng điển hình sau khi ăn riêng lẻ các sản phẩm từ lạc, hạt cây hoặc hạt giống gợi ý mạnh mẽ tình trạng dị ứng thực phẩm qua trung gian immunoglobulin E (IgE). (Xem thêm ‘Chẩn đoán các phản ứng qua trung gian IgE’ ở dưới và “Tiền sử và khám lâm sàng ở bệnh nhân nghi ngờ dị ứng thực phẩm”).
Khi tiền sử lâm sàng rõ ràng, kết quả xét nghiệm kháng thể IgE đặc hiệu dương tính (test lẩy da hoặc xét nghiệm in vitro) thường đủ để xác lập chẩn đoán cho một phản ứng nghi ngờ qua trung gian IgE. (Xem thêm ‘Chẩn đoán các phản ứng qua trung gian IgE’ ở dưới và “Đánh giá chẩn đoán dị ứng thực phẩm qua trung gian IgE”).
Cần thực hiện thử thách thực phẩm đường uống dưới sự giám sát của bác sĩ lâm sàng nếu tiền sử và kết quả xét nghiệm IgE không chỉ ra rõ ràng tình trạng dị ứng. (Xem thêm ‘Chẩn đoán các phản ứng qua trung gian IgE’ ở dưới và “Thử thách thực phẩm đường uống trong chẩn đoán và quản lý dị ứng thực phẩm”).
Các xét nghiệm IgE dự kiến sẽ cho kết quả âm tính nếu các triệu chứng không gợi ý phản ứng qua trung gian IgE. Trong những trường hợp này, test áp (patch test) dị ứng có thể cung cấp thêm thông tin, tuy nhiên giá trị của xét nghiệm này vẫn còn gây tranh cãi. (Xem thêm ‘Chẩn đoán các loại phản ứng khác’ ở dưới).
Có một số yếu tố khiến việc chẩn đoán dị ứng lạc, hạt cây và hạt giống trở nên khó khăn:
- Thứ nhất: Chỉ riêng kết quả test lẩy da dương tính hoặc nồng độ IgE đặc hiệu với thực phẩm tăng cao là không đủ để chẩn đoán dị ứng thực phẩm; cần có tiền sử lâm sàng thuyết phục hoặc kết quả thử thách thực phẩm dương tính. Trường hợp xét nghiệm dương tính nhưng không có tiền sử phản ứng lâm sàng được gọi là “mẫn cảm” (sensitization).
- Thứ hai: Nồng độ IgE không thể phát hiện được (<0,35 kUA/L) không loại trừ khả năng phản ứng lâm sàng với thực phẩm đó ở những bệnh nhân có tiền sử phản ứng lâm sàng thuyết phục. (Xem thêm ‘Các sai sót trong chẩn đoán’ ở dưới).
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
