TÓM TẮT
Yếu tố nguy cơ gây loét bàn chân – Loét bàn chân là một nguyên nhân gây bệnh tật quan trọng ở bệnh nhân đái tháo đường. Cả bệnh lý mạch máu và bệnh lý thần kinh đều làm tăng nguy cơ loét bàn chân. (Xem ‘Giới thiệu’ và ‘Đánh giá nguy cơ’ ở dưới.)
Đánh giá – Bệnh nhân đái tháo đường cần được khám bàn chân toàn diện hàng năm để xác định các yếu tố nguy cơ dự báo khả năng loét và đoạn chi (bảng 2). (Xem ‘Bệnh sử’ và ‘Khám bàn chân toàn diện’ ở dưới.)
Ngoài ra, bàn chân cần được quan sát trực quan trong mỗi lần thăm khám định kỳ để phát hiện các vấn đề về chăm sóc móng, giày dép không vừa vặn gây chấn thương do áp lực, nhiễm nấm và hình thành vết chai, vì những vấn đề này có thể dẫn đến các biến chứng bàn chân nghiêm trọng hơn. Tối thiểu, có thể sử dụng nghiệm pháp chạm Ipswich (trong đó người khám chạm nhẹ vào đầu ngón chân thứ 1, 3 và 5 ở cả hai bên) để sàng lọc tình trạng mất cảm giác. (Xem ‘Đánh giá mất cảm giác bảo vệ’ ở dưới.)
Chúng tôi thực hiện đo chỉ số huyết áp cổ chân – cánh tay (ABI) cho bất kỳ bệnh nhân nào có triệu chứng hoặc dấu hiệu khám thực thể của bệnh động mạch ngoại biên. (Xem ‘Đánh giá bệnh động mạch ngoại biên’ ở dưới.)
Chăm sóc bàn chân dự phòng – Cần tư vấn về chăm sóc bàn chân dự phòng cho bất kỳ bệnh nhân nào có bàn chân có nguy cơ loét. Các biện pháp dự phòng bao gồm tránh các điều sau: hút thuốc lá, đi chân trần và đi giày chật hoặc không vừa vặn. (Xem ‘Chăm sóc bàn chân dự phòng’ ở dưới và “Quản lý loét bàn chân đái tháo đường”.)
Chuyển chuyên khoa chăm sóc bàn chân – Chúng tôi chuyển bệnh nhân đến chuyên gia chăm sóc bàn chân nếu họ đang có vết loét, hoặc nếu họ có nguy cơ loét bàn chân đặc biệt cao do các yếu tố nguy cơ sau (bảng 1) (xem ‘Phân loại nguy cơ’ và ‘Tiếp cận của chúng tôi’ ở dưới):
- Tiền sử loét bàn chân hoặc đoạn chi
- Mất cảm giác bảo vệ và/hoặc biến dạng bàn chân do bệnh lý thần kinh
- Bệnh mạch máu ngoại biên
