Dự phòng trước phơi nhiễm bệnh dại

TÓM TẮT

Định nghĩa

• Dự phòng trước phơi nhiễm là việc sử dụng vắc-xin dại để tạo miễn dịch ít nhất là một phần cho những cá nhân có nguy cơ cao phơi nhiễm với virus dại. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)

Lợi ích

• Dự phòng trước phơi nhiễm không thay thế việc cần phải thực hiện dự phòng sau phơi nhiễm. Tuy nhiên, phương pháp này thường giúp loại bỏ nhu cầu sử dụng miễn dịch huyết thanh kháng dại và giảm số lượng mũi tiêm khuyến cáo sau khi phơi nhiễm. (Xem ‘Lợi ích, tác hại và rào cản’ ở dưới.)

Phân tầng nguy cơ của bệnh nhân

• Để xác định nhu cầu dự phòng trước phơi nhiễm, bệnh nhân được phân thành một trong năm mức độ nguy cơ dựa trên tiêu chuẩn của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) (bảng 1). (Xem ‘Phân tầng nguy cơ và chỉ định’ ở dưới.)

Chỉ định dự phòng trước phơi nhiễm

• Đối với bệnh nhân thuộc các mức độ nguy cơ từ 1 đến 4, chúng tôi khuyến cáo thực hiện dự phòng trước phơi nhiễm (Khuyến cáo 2C). Dự phòng trước phơi nhiễm đặc biệt quan trọng đối với những cá nhân có nguy cơ cao gặp phải các trường hợp phơi nhiễm không được nhận biết. Các khuyến cáo của chúng tôi phù hợp với hướng dẫn của CDC. (Xem ‘Xác định đối tượng đủ điều kiện’ ở dưới.)

Phác đồ tiêm chủng dự phòng trước phơi nhiễm

• Tất cả bệnh nhân được dự phòng trước phơi nhiễm đều sẽ được tiêm phác đồ cơ bản, và một số bệnh nhân có thể cần xét nghiệm huyết thanh theo dõi hoặc tiêm nhắc lại tùy theo mức độ nguy cơ (bảng 1 và bảng 2). (Xem ‘Phác đồ tiêm chủng (các chế độ tiêm)’ ở dưới.)

Phác đồ tiêm chủng cơ bản

• Phác đồ cơ bản được CDC khuyến cáo là hai liều vắc-xin dại tiêm bắp (IM): liều đầu tiên vào ngày 0 và liều thứ hai vào ngày 7. Các khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng tương tự nhưng có thêm lựa chọn tiêm trong da. (Xem ‘Các chế độ tiêm chủng cơ bản’ ở dưới.)

Xét nghiệm huyết thanh và các mũi tiêm nhắc lại

• Đối với bệnh nhân ở mức 1 và 2, CDC khuyến cáo xét nghiệm huyết thanh sau tiêm để xác định nhu cầu tiêm nhắc lại. Bệnh nhân ở mức 3 nên thực hiện xét nghiệm huyết thanh một lần hoặc tiêm nhắc lại vào thời điểm thích hợp. Thời điểm và khoảng cách cụ thể cho xét nghiệm huyết thanh dựa trên mức độ nguy cơ (bảng 1). (Xem ‘Hiệu giá kháng thể sau tiêm và các mũi tiêm nhắc lại’ ở dưới.)
• Do đáp ứng miễn dịch với vắc-xin có thể giảm, CDC khuyến cáo bệnh nhân suy giảm miễn dịch và bệnh nhân đang sử dụng đồng thời chloroquine nên được xét nghiệm hiệu giá kháng thể sớm sau khi hoàn thành phác đồ tiêm chủng cơ bản. Bệnh nhân suy giảm miễn dịch cũng cần được kiểm tra hiệu giá kháng thể sau mỗi mũi tiêm nhắc lại (bảng 1). (Xem ‘Bệnh nhân suy giảm miễn dịch’ ở dưới và ‘Sử dụng đồng thời chloroquine’ ở dưới.)

Phơi nhiễm dại sau khi đã dự phòng trước phơi nhiễm

• Những cá nhân đã được dự phòng trước phơi nhiễm nhưng nếu có phơi nhiễm vẫn cần được thực hiện dự phòng sau phơi nhiễm kịp thời. (Xem ‘Phơi nhiễm dại sau khi đã dự phòng trước phơi nhiễm’ ở dưới.)