TÓM TẮT
- Viêm ruột thừa chưa vỡ
Đối với bệnh nhân người trưởng thành khỏe mạnh mắc viêm ruột thừa chưa vỡ, điều trị nội khoa bằng kháng sinh và phẫu thuật cắt ruột thừa đều là những lựa chọn điều trị an toàn trong lần thăm khám đầu tiên (sơ đồ 1). (Xem thêm mục ‘Viêm ruột thừa chưa vỡ’ ở dưới.)
- Điều trị nội khoa
Điều trị nội khoa có thể mang lại một số lợi ích như rút ngắn thời gian phục hồi, giảm số ngày nghỉ làm hoặc nghỉ các hoạt động thường ngày. Đổi lại, bệnh nhân cần được tư vấn và chấp nhận những rủi ro tiềm ẩn như bệnh tiến triển mặc dù dùng kháng sinh, tái phát bệnh hoặc bỏ sót khối u tân sinh (bảng 1). (Xem thêm mục ‘Điều trị nội khoa’ ở dưới.)
- Phẫu thuật cắt ruột thừa
Nếu quyết định phẫu thuật, chúng tôi thực hiện cắt ruột thừa trong vòng 24 giờ kể từ khi nhập viện. Cả phẫu thuật mổ mở và mổ nội soi đều phù hợp cho mọi bệnh nhân; việc lựa chọn tùy thuộc vào đặc điểm của bệnh nhân và ưu tiên của phẫu thuật viên. (Xem thêm mục ‘Phẫu thuật cắt ruột thừa’ ở dưới và “Phẫu thuật cắt ruột thừa”, phần ‘Tiếp cận phẫu thuật’.)
- Viêm ruột thừa vỡ
Xử trí viêm ruột thừa vỡ tùy thuộc vào mức độ cấp tính của biểu hiện lâm sàng (sơ đồ 2). (Xem thêm mục ‘Viêm ruột thừa vỡ’ ở dưới.)
- Bệnh nhân không ổn định
Những bệnh nhân viêm ruột thừa vỡ gây mất ổn định huyết động, sốc nhiễm khuẩn, vỡ tự do hoặc viêm phúc mạc toàn thể cần được phẫu thuật cắt ruột thừa cấp cứu, rửa và dẫn lưu ổ bụng, đôi khi cần cắt một đoạn ruột. Cả hai phương pháp mổ mở và mổ nội soi đều phù hợp, tùy thuộc vào kinh nghiệm của phẫu thuật viên, tình trạng bệnh nhân và nguồn lực tại địa phương. (Xem thêm mục ‘Bệnh nhân không ổn định hoặc bệnh nhân vỡ tự do’ ở dưới.)
- Bệnh nhân ổn định
Đối với hầu hết các bệnh nhân ổn định mắc viêm ruột thừa vỡ với các triệu chứng khu trú ở hố chậu phải, chúng tôi đề xuất điều trị nội khoa ban đầu thay vì phẫu thuật cắt ruột thừa ngay lập tức (sơ đồ 2) (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Bệnh nhân ổn định’ ở dưới.)
Điều trị nội khoa ban đầu bao gồm kháng sinh đường tĩnh mạch và dẫn lưu qua da nếu có áp xe. Việc lựa chọn kháng sinh tùy thuộc vào mức độ bệnh từ nhẹ đến trung bình (bảng 2) hay nặng (bảng 8), hoặc bệnh nhân có tiền sử nhập viện gần đây hay không (bảng 9). Những bệnh nhân không đáp ứng với kháng sinh cần được phẫu thuật cắt ruột thừa cứu vãn.
Những bệnh nhân đáp ứng với liệu pháp kháng sinh ban đầu nên được phẫu thuật cắt ruột thừa trì hoãn sau 6 đến 8 tuần để loại trừ u tân sinh ruột thừa; tỷ lệ u tân sinh ở bệnh nhân viêm ruột thừa biến chứng được báo cáo là từ 10% đến 30%. (Xem thêm mục ‘Phẫu thuật cắt ruột thừa trì hoãn’ ở dưới.)
Phẫu thuật cắt ruột thừa ngay lập tức là hợp lý đối với những bệnh nhân có áp xe ruột thừa nhỏ (≤3 cm) hoặc khi áp xe không thể dẫn lưu qua da. Phẫu thuật cấp cứu cũng có thể được thực hiện trong trường hợp có quần viêm (phlegmon) nếu phẫu thuật viên đánh giá nguy cơ phải cắt đoạn hồi-manh tràng là thấp. (Xem thêm mục ‘Phẫu thuật cắt ruột thừa trong viêm ruột thừa vỡ’ ở dưới.)
- Người cao tuổi và bệnh nhân suy giảm miễn dịch
Viêm ruột thừa thường biểu hiện muộn và có khả năng vỡ cao hơn ở người cao tuổi và bệnh nhân suy giảm miễn dịch do đáp ứng viêm bị suy giảm. Việc điều trị nội khoa cho viêm ruột thừa chưa vỡ chưa được nghiên cứu kỹ ở cả hai nhóm đối tượng này; do đó, có thể chỉ định phẫu thuật cắt ruột thừa mà không cần trì hoãn. Tỷ lệ u tân sinh ruột thừa và đại tràng cũng cao hơn ở người cao tuổi, vì vậy cần nội soi đại tràng và phẫu thuật cắt ruột thừa trì hoãn khi có chỉ định. (Xem thêm mục ‘Các nhóm bệnh nhân đặc biệt’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
