TÓM TẮT
Tiếp cận tĩnh mạch cảnh – Tĩnh mạch cảnh là những vị trí phổ biến để thiết lập đường truyền tĩnh mạch trung tâm, giúp đảm bảo đường truyền ổn định, hỗ trợ theo dõi huyết động và lấy mẫu máu. Các catheter tĩnh mạch cảnh được đặt theo một trình tự các bước bài bản, áp dụng kỹ thuật Seldinger hoặc kỹ thuật cải biên (bảng 2). Tam giác Sedillot và bờ cơ ức đòn chũm là các mốc giải phẫu quan trọng để chọc dò tĩnh mạch cảnh trong theo một trong ba hướng tiếp cận thông thường (trung tâm, sau hoặc trước). (Xem ‘Chuẩn bị chung’, ‘Chọc dò tĩnh mạch cảnh trong’ và ‘Đặt catheter’ ở dưới.)
Tư thế bệnh nhân – Việc lựa chọn tư thế giúp tối đa hóa đường kính tĩnh mạch cảnh trong sẽ làm tăng tỷ lệ thành công khi chọc dò. Đối với chọc dò tĩnh mạch cảnh, các tư thế này bao gồm tư thế Trendelenburg, nâng nhẹ đầu và thực hiện nghiệm pháp Valsalva. Những thao tác này cũng giúp giảm nguy cơ thuyên tắc khí tĩnh mạch. (Xem ‘Tư thế’ ở dưới.)
Hướng dẫn bằng siêu âm – Khi có sẵn trang thiết bị và chuyên môn, chúng tôi khuyến cáo nên thực hiện chọc dò tĩnh mạch cảnh ở cả trẻ em và người lớn dưới hướng dẫn của siêu âm thay vì chỉ sử dụng kỹ thuật mốc giải phẫu. Hướng dẫn bằng siêu âm giúp cải thiện tỷ lệ thành công ngay lần chọc đầu tiên. (Xem ‘Tiếp cận dưới hướng dẫn của siêu âm động’ ở dưới.)
Chọc nhầm động mạch – Chọc nhầm động mạch cảnh là một biến chứng thường gặp khi chọc dò tĩnh mạch cảnh trong; xử trí bằng cách rút kim và ép tại chỗ trong 5 đến 10 phút. Có thể thực hiện chọc lại tĩnh mạch nếu khối máu tụ không gây biến dạng đáng kể các mốc giải phẫu bề mặt và mốc trên siêu âm. Nguy cơ nghiêm trọng nhất đối với tổn thương động mạch cảnh xảy ra khi vô tình nong và đặt catheter vào động mạch, có thể dẫn đến huyết khối và đột quỵ diện rộng. Các bước để tránh chọc nhầm động mạch và xác nhận chọc đúng tĩnh mạch đã được mô tả chi tiết ở trên. Nếu xác nhận catheter nằm trong động mạch, cần giữ nguyên catheter tại chỗ và hội chẩn ngay với chuyên khoa phẫu thuật mạch máu. (Xem ‘Xác nhận tĩnh mạch’ và “Biến chứng mạch máu khi thiết lập đường truyền tĩnh mạch trung tâm và cách xử trí ở người lớn”, phần ‘Chọc nhầm động mạch’.)
Xác nhận vị trí đầu catheter – Sau khi đặt catheter tĩnh mạch cảnh, chúng tôi thường chỉ định chụp X-quang ngực sau thủ thuật để xác nhận vị trí chính xác của catheter và đánh giá tình trạng tràn khí màng phổi. Hiện chưa rõ liệu tất cả bệnh nhân thiết lập đường truyền tĩnh mạch cảnh đều cần xác nhận vị trí hay không. Có thể bỏ qua xác nhận bằng X-quang nếu thủ thuật được thực hiện dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc tăng sáng truyền hình (fluoroscopy), đặc biệt khi chọc thành công ngay lần đầu. (Xem ‘Xác nhận vị trí catheter tĩnh mạch cảnh’ ở dưới.)
Sai vị trí catheter – Đầu xa của catheter tĩnh mạch cảnh nên nằm ở phần thấp của tĩnh mạch chủ trên.
- Nếu catheter tĩnh mạch cảnh trong đặt quá sâu, có thể rút bớt tại giường bằng kỹ thuật vô khuẩn.
- Nếu catheter đặt không đủ sâu hoặc sai vị trí, cần thay thế catheter qua dây dẫn (guidewire) trong điều kiện vô khuẩn. Tuyệt đối không được đẩy phần catheter đã nằm ngoài cơ thể (không còn vô khuẩn) vào lại trong bệnh nhân. (Xem ‘Đặt catheter’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
