TÓM TẮT
Hội chứng khoang
- Hội chứng khoang xảy ra khi lưu lượng máu đến cơ và thần kinh bị suy giảm do áp lực trong khoang cơ tăng lên (bảng 1). Ở chi trên, cẳng tay là vị trí thường gặp nhất, tuy nhiên vùng vai, cánh tay hoặc bàn tay cũng có thể bị tổn thương. Hội chứng khoang cấp tính thường do chấn thương chi, thiếu máu chi cấp tính, bất động kéo dài hoặc tụ máu. Hội chứng khoang do gắng sức mạn tính cũng có thể xảy ra, thường gặp nhất ở cẳng tay. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
Chỉ định mở cân mạc chi trên
- Mở cân mạc chi trên được chỉ định khi có các dấu hiệu lâm sàng rõ rệt của hội chứng khoang cấp tính. Cần đo áp lực khoang nếu có bất kỳ nghi ngờ nào; chỉ định mở cân mạc khi áp lực lớn hơn 30 mmHg hoặc thấp hơn huyết áp tâm trương 30 mmHg. Việc không nhận diện kịp thời hội chứng khoang cấp tính và không giải áp khoang cơ kịp thời có thể gây tổn thương chi hoặc dẫn đến các biến chứng đe dọa tính mạng. Đối với các trường hợp thiếu máu chi trên (ví dụ: thuyên tắc cấp tính, nối lại chi) mà thời gian chờ tái tưới máu kéo dài trên ba giờ, chúng tôi thực hiện mở cân mạc dự phòng thay vì theo dõi liên tục. Bệnh nhân mắc hội chứng khoang mạn tính ở chi cũng có thể được hưởng lợi từ phẫu thuật mở cân mạc. (Xem ‘Chỉ định’ ở dưới.)
Phẫu thuật mở cân mạc chi trên
- Mở cân mạc là một thủ thuật thực hiện đường rạch qua da phủ lên khoang cơ hoặc một nhóm các khoang cơ để bộc lộ và rạch cân mạc, từ đó làm giảm áp lực.
Giải phẫu các khoang
- Kiến thức về giải phẫu các khoang ở chi trên rất quan trọng để chẩn đoán chính xác, đảm bảo thực hiện mở cân mạc hoàn toàn và giảm thiểu các biến chứng thần kinh – mạch máu tiềm ẩn. Các vùng khoang bao gồm vùng vai và cánh tay, cẳng tay, bàn tay và các ngón tay. Mỗi vùng cũng bao gồm các khoang phụ nhỏ hơn. (Xem ‘Giải phẫu các khoang’ ở dưới.)
Mở cân mạc hở
- Các kỹ thuật mở cân mạc chi trên đã được mô tả ở trên. Đối với hội chứng khoang cẳng tay cấp tính cần giải phóng các khoang mặt trước và mặt sau, chúng tôi ưu tiên các đường rạch mặt trước riêng biệt thay vì một đường rạch mặt trước duy nhất (dạng chữ S cổ điển). Với cách tiếp cận này, cả vùng mặt sau và nhóm cơ di động (mobile wad) cũng có thể được giải phóng. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi sự am hiểu về giải phẫu, đặc biệt là các khoang sâu. (Xem ‘Kỹ thuật mở cân mạc hở’ ở dưới.)
Mở cân mạc nội soi
- Mở cân mạc là một phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh nhân mắc hội chứng khoang do gắng sức mạn tính. Các kỹ thuật giải áp khoang tương tự như trong hội chứng khoang cấp tính, mặc dù các khoang được giải áp một cách chọn lọc và có thể sử dụng các kỹ thuật xâm lấn tối thiểu. (Xem ‘Mở cân mạc nội soi’ ở dưới.)
Chăm sóc hậu phẫu
- Sau khi mở cân mạc hở, vết thương được để hở và đắp gạc thấm nước muối sinh lý ẩm, sau đó quấn nhẹ để cố định băng gạc. Việc đóng da được trì hoãn để cho phép kiểm tra vết thương thường xuyên và cắt lọc cơ theo từng giai đoạn nếu cần thiết. Nếu không thể đóng vết thương theo phương pháp kín, có thể cần phải ghép da. Việc cố định chi trên thích hợp là rất quan trọng để ngăn ngừa co rút. Đối với hội chứng khoang bàn tay, việc nẹp giúp ngăn ngừa co rút khớp bàn ngón tay. Nên khuyến khích vận động sớm nhất có thể sau khi tham vấn với các chuyên gia vật lý trị liệu hoặc hoạt động trị liệu. (Xem ‘Chăm sóc hậu phẫu’ ở dưới.)
Biến chứng
- Các biến chứng liên quan đến mở cân mạc trong hội chứng khoang cấp tính thường là hệ quả trực tiếp của tình trạng thiếu máu mô do áp lực khoang tăng cao. Việc chậm trễ trong chẩn đoán và điều trị hội chứng khoang cấp tính làm tăng đáng kể tỷ lệ bệnh tật và tử vong sau khi mở cân mạc. Các biến chứng về kỹ thuật, bao gồm mở cân mạc không hoàn toàn cần phải phẫu thuật lại, tổn thương thần kinh và mất tưới máu cơ, có thể được giảm thiểu bằng các kỹ thuật phẫu thuật tỉ mỉ. (Xem ‘Biến chứng kỹ thuật’ và ‘Kết cục’ ở dưới.)
