TÓM TẮT
- Các dạng bào chế
Cyclosporine và tacrolimus là các thuốc ức chế miễn dịch, đôi khi được sử dụng để điều trị các bệnh lý qua trung gian miễn dịch và thường được dùng hơn trong dự phòng thải ghép ở ghép tạng đặc; các thuốc này có các dạng bào chế dùng đường uống, đường tĩnh mạch, đường nhãn khoa và dùng tại chỗ (bảng 1). (Xem ‘Các dạng bào chế’ ở dưới.) - Cơ chế tác dụng
Cyclosporine và tacrolimus làm giảm sự hoạt hóa tế bào T thông qua việc ức chế calcineurin sau khi tạo thành các phức hợp trong bào tương với các cyclophilin và protein gắn FK (FK-binding proteins) tương ứng. Sự ức chế calcineurin dẫn đến giảm phiên mã các gen cytokine sớm, bao gồm interleukin (IL)-2, yếu tố hoại tử u (TNF) và một số yếu tố khác. (Xem ‘Cơ chế tác dụng’ ở dưới.) - Liều dùng và cách dùng
Liều lượng, đường dùng, dạng bào chế và nồng độ thuốc của các thuốc ức chế calcineurin phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Khuyến cáo nên theo dõi máu thường quy. Cần xem xét nhiều yếu tố khi điều chỉnh liều các thuốc ức chế calcineurin. (Xem ‘Liều dùng và cách dùng’ ở dưới.)
Dược động học
Cyclosporine và tacrolimus dùng đường uống chỉ được hấp thu một phần, với sự biến thiên lớn giữa các cá thể và ngay trong cùng một cá thể. Sinh khả dụng đường uống của cả hai thuốc đều hạn chế do hấp thu kém, chuyển hóa một phần bởi các enzyme tại niêm mạc ruột và do chuyển hóa lần đầu tại gan. Các thuốc này có tính ưa dầu và phân bố rộng rãi trong cơ thể. Cyclosporine không vượt qua hàng rào máu não. (Xem ‘Hấp thu’ ở dưới và ‘Phân bố’ ở dưới.)
Cyclosporine và tacrolimus được chuyển hóa bởi các enzyme cytochrome P-450 3A tại gan và được bài tiết qua mật. Suy giảm chức năng gan làm kéo dài thời gian bán thải của cả hai thuốc. Có thể xảy ra nhiều tương tác thuốc quan trọng với các thuốc làm ảnh hưởng đến hoặc được chuyển hóa bởi các enzyme này (bảng 4, bảng 5 và bảng 6). Thông tin chi tiết về các tương tác cụ thể có thể tìm thấy bằng cách sử dụng chương trình tương tác thuốc đi kèm với UpToDate. (Xem ‘Chuyển hóa’ ở dưới, ‘Thải trừ’ và ‘Tương tác giữa thức ăn và thuốc’ ở dưới.)
- Tác dụng phụ
Tác dụng phụ của cyclosporine và tacrolimus là tương tự nhau. Độc tính trên thận là tác dụng không mong muốn phổ biến nhất và có ý nghĩa lâm sàng nhất của cả hai thuốc. Tăng huyết áp, do co mạch thận và giữ natri, cũng thường gặp và thường khởi phát trong vài tuần đầu điều trị. Các tác dụng không mong muốn tiềm tàng khác bao gồm độc tính trên thần kinh, bất thường chuyển hóa, nhiễm trùng và tăng nguy cơ ác tính. Chống chỉ định sử dụng tùy thuộc vào sự hiện diện của các bệnh đồng mắc khác nhau hoặc tình trạng quá mẫn với các thuốc này. (Xem ‘Tác dụng phụ’ ở dưới, “Độc tính trên thận của cyclosporine và tacrolimus” và ‘Chống chỉ định’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
