Bệnh đậu rickettsia (do Rickettsia akari)

TÓM TẮT

Dịch tễ học

• Rickettsialpox là một bệnh rickettsia hiếm gặp do mạt truyền bệnh, với tác nhân gây bệnh là Rickettsia akari. Bệnh có tên gọi là rickettsialpox do các biểu hiện lâm sàng tương tự với bệnh thủy đậu. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)

Đường truyền lây

• R. akari lây truyền sang chuột nhà thông qua loài mạt hút máu. Chuột đóng vai trò là ổ chứa của bệnh. Khi quần thể chuột giảm xuống, loài mạt này sẽ đốt người và truyền bệnh. Mặc dù nhiễm trùng tự nhiên được cho là chỉ xảy ra qua vết đốt của mạt nhiễm bệnh, nhưng sự lây truyền đã được ghi nhận trong môi trường phòng thí nghiệm thông qua việc hít phải khí dung chứa tác nhân gây bệnh. (Xem ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

Thời gian ủ bệnh

• Thời gian ủ bệnh của rickettsialpox chưa được xác định một cách chắc chắn, nhưng được cho là kéo dài từ 10 đến 14 ngày. (Xem ‘Thời gian ủ bệnh’ ở dưới.)

Biểu hiện lâm sàng

• Về mặt lâm sàng, rickettsialpox đặc trưng bởi tam chứng bao gồm: tổn thương da ban đầu tại vị trí vết đốt, tiếp nối bởi tình trạng sốt, rét run, đau cơ khởi phát đột ngột và phát ban dạng mụn nước lan tỏa. Tổn thương ban đầu thường khởi phát là một sẩn nhỏ, sau đó hóa mụn nước và dần hình thành vết loét đóng vảy (eschar). (Xem ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán

• Chẩn đoán rickettsialpox thường dựa trên các triệu chứng và dấu hiệu lâm sàng đặc trưng. Chẩn đoán có thể được xác lập hồi cứu bằng cách ghi nhận sự tăng gấp 4 lần nồng độ kháng thể trong giai đoạn hồi phục qua các xét nghiệm phản ứng cố định bổ thể (complement fixation) hoặc kháng thể huỳnh quang gián tiếp (indirect fluorescent antibodies) sử dụng kháng nguyên nhóm sốt phát ban (spotted fever group). Chẩn đoán cũng có thể được xác nhận bằng cách phát hiện vi khuẩn thông qua phương pháp nhuộm miễn dịch hoặc xét nghiệm phản ứng chuỗi polymerase (PCR). (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Chẩn đoán phân biệt

• Bệnh thường gặp nhất có biểu hiện lâm sàng tương tự rickettsialpox là bệnh thủy đậu. (Xem ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)

Điều trị

• Lựa chọn điều trị ưu tiên cho rickettsialpox là doxycycline (100 mg uống mỗi 12 giờ) cho đến khi bệnh nhân hết sốt và tình trạng lâm sàng ổn định trong vòng 48 đến 72 giờ. (Xem ‘Điều trị’ ở dưới.)

Gói truy cập

Gói truy cập một năm

• Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
• Nội dung cập nhật liên tục.
• Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.

Mua gói truy cập

Already a member? Log in here