TÓM TẮT
- Bệnh nội tiết phổ biến
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) được xem là một trong những bệnh lý nội tiết phổ biến nhất ở phụ nữ, với tỷ lệ mắc dao động từ 6,5% đến 8% dân số nữ. Về mặt lâm sàng, hội chứng này đặc trưng bởi tình trạng kinh thưa và tăng androgen, thường đi kèm với các yếu tố nguy cơ gây bệnh tim mạch như béo phì, kém dung nạp glucose, rối loạn lipid máu và ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA).
- Bất thường về sinh sản
- Rối loạn kinh nguyệt đặc trưng bởi chu kỳ kinh thưa hoặc vô kinh. Tuy nhiên, một số bệnh nhân PCOS có tình trạng xuất huyết tử cung bất thường do không rụng trứng mạn tính. Rối loạn rụng trứng thường dẫn đến vô sinh, đòi hỏi phải điều trị kích thích rụng trứng đối với những bệnh nhân có nguyện vọng mang thai. (Xem thêm ‘Rối loạn kinh nguyệt’ ở dưới.)
- Trên siêu âm đường âm đạo, đa số phụ nữ có kinh thưa và tăng androgen sẽ cho thấy hình ảnh buồng trứng đa nang điển hình (theo tiêu chuẩn siêu âm chẩn đoán buồng trứng đa nang nguyên bản) 132. Tuy nhiên, hình ảnh siêu âm này không đặc hiệu vì có thể gặp ở cả những phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt bình thường (xem ‘Hình ảnh siêu âm’ ở dưới). Các tiêu chuẩn chẩn đoán PCOS trên siêu âm được trình bày chi tiết ở phần khác. (Xem “Chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang ở người trưởng thành”.)
- Tăng androgen
Tình trạng tăng androgen có thể biểu hiện qua các dấu hiệu lâm sàng (rậm lông, mụn trứng cá, rụng tóc) và/hoặc tăng nồng độ androgen trong huyết thanh. (Xem thêm ‘Tăng androgen’ ở dưới.)
- Rối loạn chuyển hóa
- Sự tập hợp các yếu tố nguy cơ dẫn đến đái tháo đường và bệnh tim mạch, bao gồm béo phì (và kháng insulin), kém dung nạp glucose và rối loạn lipid máu. (Xem thêm ‘Béo phì và kháng insulin’ và ‘Rối loạn lipid máu’ ở dưới.)
- Phụ nữ mắc PCOS có nguy cơ cao mắc đái tháo đường type 2, tuy nhiên, việc gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch vẫn chưa được chứng minh một cách chắc chắn. (Xem thêm ‘IGT/Đái tháo đường type 2’ và ‘Bệnh mạch vành’ ở dưới.)
- Các biểu hiện khác
- Các biểu hiện lâm sàng khác có thể gặp bao gồm ngưng thở khi ngủ và viêm gan steatohepatitis không do rượu (NASH). (Xem thêm ‘Ngưng thở khi ngủ’ và ‘Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu’ ở dưới.)
- Bệnh nhân PCOS có xu hướng dễ mắc các rối loạn tâm trạng (trầm cảm, lo âu và có thể tăng nguy cơ tự sát). Ngoài ra, PCOS dường như có liên quan đến việc tăng nguy cơ rối loạn ăn uống, đặc biệt là chứng ăn vô độ (binge eating). (Xem thêm ‘Các vấn đề tâm lý xã hội’ ở dưới.)
