TÓM TẮT
- Định nghĩa – Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) là một rối loạn khởi phát ở thời thơ ấu với các triệu chứng tăng động, xung động và/hoặc giảm chú ý. (Xem ‘Định nghĩa’ ở dưới.)
- Tỷ lệ lưu hành – Tỷ lệ lưu hành của ADHD đang có xu hướng tăng, ước tính khoảng 9% đến 15% ở trẻ trong độ tuổi đi học; tình trạng này phổ biến ở nam giới hơn nữ giới. (Xem ‘Tỷ lệ lưu hành’ ở dưới.)
- Các rối loạn đồng mắc – Trẻ em và thanh thiếu niên mắc ADHD thường kèm theo các rối loạn đồng mắc, bao gồm rối loạn chống đối thách thức, rối loạn hành vi, trầm cảm, rối loạn lo âu, rối loạn học tập, rối loạn phối hợp vận động phát triển, rối loạn phổ tự kỷ và các rối loạn giấc ngủ. Thiếu ngủ có thể là một yếu tố làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh. (Xem ‘Các rối loạn đồng mắc’ và ‘Thiếu ngủ’ ở dưới.)
- Cơ chế bệnh sinh
Cơ chế bệnh sinh của ADHD hiện chưa được xác định rõ ràng. Sự mất cân bằng di truyền trong chuyển hóa catecholamine tại vỏ não dường như đóng vai trò chủ đạo. (Xem ‘Cơ chế bệnh sinh: Các yếu tố chính’ ở dưới.)
Các yếu tố môi trường khác nhau có thể đóng vai trò thứ yếu trong cơ chế bệnh sinh của ADHD; tuy nhiên, tầm quan trọng của các yếu tố này vẫn còn gây tranh cãi. (Xem ‘Cơ chế bệnh sinh: Các ảnh hưởng tiềm tàng từ môi trường’ ở dưới.)
Các yếu tố dinh dưỡng (phụ gia thực phẩm, đường, nhạy cảm với thực phẩm, thiếu hụt axit béo thiết yếu, thiếu hụt khoáng chất) nhìn chung không gây tác động đến hành vi ở mức độ có ý nghĩa lâm sàng và không phải là nguyên nhân gây ra phần lớn các trường hợp ADHD. Tuy nhiên, một nhóm nhỏ trẻ em có thể biểu hiện các tác động tiêu cực nhẹ về hành vi do ảnh hưởng của chế độ ăn uống. (Xem ‘Ảnh hưởng của chế độ ăn uống’ ở dưới.)
Các yếu tố liên quan đến sự phát triển của ADHD bao gồm tiếp xúc với thuốc lá trong thời kỳ tiền sản, sinh non và nhẹ cân khi sinh. Một số yếu tố khác cũng được cho là có liên quan nhưng chưa thống nhất, bao gồm tiếp xúc với rượu trong thời kỳ tiền sản, chấn thương sọ não và tiếp xúc nhiều lần với gây mê toàn thân ở giai đoạn sớm. (Xem ‘Các yếu tố khác’ ở dưới.)
