TÓM TẮT
Định nghĩa – Viêm kết mạc giác mạc dị ứng (AKC) là một thể dị ứng mắt mạn tính và tiến triển nặng, thường gặp nhất ở người trưởng thành có tiền sử viêm da cơ địa (AD). Nếu không được điều trị đúng cách, AKC có thể gây tổn thương bề mặt nhãn cầu, dẫn đến sẹo giác mạc, giác mạc hình chóp do thói quen dụi mắt kéo dài và gây mất thị lực. (Xem ‘Dịch tễ học’ và ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)
Triệu chứng – Đặc trưng của AKC là tình trạng ngứa mắt dữ dội, có thể xuất hiện quanh năm hoặc chỉ vào những mùa nhất định. Hầu hết bệnh nhân thường xuyên dụi mắt. Các triệu chứng như chảy nước mắt, tiết dịch nhầy trong và đỏ mắt hầu như luôn hiện diện. Các triệu chứng khác bao gồm nhìn mờ, cảm giác nóng rát, sợ ánh sáng và có dị vật trong mắt. (Xem ‘Triệu chứng và dấu hiệu’ ở dưới.)
Thăm khám lâm sàng – AKC gây tổn thương mi mắt, kết mạc và giác mạc. Mi mắt có thể dày lên, sưng phù ngắt quãng, bề mặt sần sùi, đóng vảy với nền đỏ (hình 1). Các dấu hiệu tại mắt bao gồm phù kết mạc và sung huyết kết mạc. (Xem ‘Thăm khám lâm sàng’ ở dưới.)
Đánh giá và chuyển tuyến – Cần nghi ngờ AKC ở bệnh nhân có tiền sử viêm da cơ địa kèm theo triệu chứng ngứa mắt và viêm da mi mắt. Tất cả bệnh nhân nghi ngờ AKC đều cần được chuyển đến bác sĩ nhãn khoa chuyên khoa, bất kể mức độ nghiêm trọng. Chẩn đoán dựa trên đặc điểm dịch tễ và lâm sàng điển hình. Các xét nghiệm cận lâm sàng thường quy không có nhiều giá trị và hiện chưa có tiêu chuẩn chẩn đoán xác định. (Xem ‘Đánh giá và chẩn đoán’ ở dưới.)
Điều trị ban đầu – Tiếp cận điều trị cho bệnh nhân AKC bao gồm chăm sóc mắt cơ bản, sử dụng thuốc tại chỗ và thuốc toàn thân nếu cần thiết. Chúng tôi khuyến cáo sử dụng thuốc kháng histamine kết hợp ổn định tế bào mast tại chỗ làm liệu pháp hàng đầu (Khuyến cáo 2C). Các thuốc cụ thể bao gồm olopatadine (tên thương mại: Patanol, Pataday, Pazeo), alcaftadine (Lastacaft), bepotastine (Bepreve), azelastine hydrochloride (Optivar), epinastine (Elestat), ketotifen fumarate (generic, Ketotifen) và emedastine (Emadine). (Xem ‘Điều trị’ ở dưới.)
Liệu pháp nâng cao – Các liệu pháp bổ sung chỉ nên được khởi động sau khi hội chẩn với bác sĩ nhãn khoa:
- Đối với bệnh nhân AKC không đáp ứng sau 2 đến 3 tuần sử dụng thuốc ổn định tế bào mast hoặc thuốc kháng histamine kết hợp ổn định tế bào mast, chúng tôi khuyến cáo sử dụng corticosteroid tại chỗ trong thời gian ngắn (Khuyến cáo 2C). (Xem ‘Corticosteroid tại chỗ’ ở dưới.)
- Đối với bệnh nhân kháng trị hoặc thể bệnh trung bình đến nặng, cần sử dụng corticosteroid tại chỗ thường xuyên hoặc kéo dài, chúng tôi khuyến cáo sử dụng cyclosporine tại chỗ (2%, pha chế) như một tác nhân thay thế steroid (Khuyến cáo 2C). (Xem ‘Thuốc ức chế calcineurin tại chỗ’ ở dưới.)
Điều trị viêm da mi mắt – Chúng tôi khuyến cáo điều trị thành phần viêm da mi mắt trong AKC bằng tacrolimus tại chỗ thay vì sử dụng corticosteroid tại chỗ (Khuyến cáo 2B). (Xem ‘Điều trị viêm da mi mắt’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
