TÓM TẮT
Nguyên tắc chung
- Cần thực hiện đánh giá thần kinh toàn diện cho bất kỳ trẻ sơ sinh nào nghi ngờ có bất thường về thần kinh, dựa trên tiền sử (ví dụ: ngạt chu sinh) hoặc các dấu hiệu phát hiện trong quá trình khám sơ sinh định kỳ. (Xem “Đánh giá trẻ sơ sinh”).
- Kết quả khám thần kinh thay đổi tùy theo tuổi thai (GA) và mức độ tỉnh táo của trẻ. Đôi khi cần thực hiện khám nhiều lần để xác nhận một dấu hiệu thần kinh một cách chính xác. (Xem ‘Tổng quan’ và ‘Mức độ tỉnh táo’ ở dưới).
- Khám thần kinh trẻ sơ sinh có giá trị trong việc định hướng chăm sóc và tiên lượng kết cục. Tuy nhiên, độ đặc hiệu và khả năng tiên lượng còn hạn chế, một phần do có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thăm khám. (Xem ‘Giải thích và tiên lượng’ ở dưới).
Các thành phần của quá trình thăm khám – Khám thần kinh bao gồm các nội dung sau:
- Đánh giá chung – Bao gồm kiểm tra các dấu hiệu sinh tồn, xác định tuổi thai (CA) và đánh giá cân nặng lúc sinh có phù hợp với tuổi thai hay không, khám kỹ vùng đầu và cột sống, đồng thời nhận diện các bất thường gợi ý rối loạn bẩm sinh hoặc biến cố chu sinh kèm theo các vấn đề thần kinh. (Xem ‘Đánh giá chung’ ở dưới).
- Đánh giá chức năng vận động – Đánh giá trương lực cơ và tư thế thụ động, cũng như hoạt động vận động chủ động. Giảm trương lực cơ là bất thường vận động thường gặp nhất, nguyên nhân do nhiều rối loạn thần kinh và cơ khác nhau (bảng 2). (Xem ‘Chức năng vận động’ ở dưới).
- Khám các dây thần kinh sọ (CN) – Sự phát triển của các dây thần kinh sọ thay đổi theo tuổi thai. Nhìn chung, dây thần kinh sọ I và XI không được thăm khám ở trẻ sơ sinh. Việc đánh giá cử động nhãn cầu (dây III, IV và VI) dựa trên quan sát cử động mắt tự nhiên hoặc phản ứng của trẻ với nghiệm pháp mắt búp bê. Quan sát quá trình bú và nuốt giúp đánh giá các dây V, VII, IX, X và XII. Phản xạ nôn suy giảm và giảm cử động màn hầu gợi ý rối loạn chức năng dây IX hoặc X. Hiện tượng rung giật bó cơ lưỡi thường gặp trong thoái hóa nhân dây thần kinh hạ thiệt (dây XII). (Xem ‘Các dây thần kinh sọ’ ở dưới).
- Khám phản xạ – Đánh giá các phản xạ gân sâu, phản xạ nông và phản xạ phát triển (còn gọi là phản xạ nguyên thủy) cung cấp thông tin về tính toàn vẹn của hệ thần kinh trung ương và ngoại vi.
- Đánh giá cảm giác – Đánh giá cảm giác thường không được thực hiện trong khám thần kinh sơ sinh vì khó xác định chính xác phản ứng của trẻ đối với các kích thích cảm giác. (Xem ‘Cảm giác’ ở dưới).
- Đánh giá hành vi – Đánh giá hành vi trẻ sơ sinh, bao gồm khả năng dỗ dành và khả năng quen nhờn (habituation), nhằm đánh giá các chức năng vỏ não cao cấp. (Xem ‘Đánh giá hành vi’ ở dưới).
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here