TÓM TẮT
-
Miễn dịch trung gian tế bào – Tế bào T là những tế bào thực thi của đáp ứng miễn dịch trung gian tế bào (CMI) đặc hiệu kháng nguyên. CMI đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ các tế bào nhiễm tác nhân gây bệnh nhân lên nội bào (ví dụ: virus, mycobacteria và một số vi khuẩn) và các tế bào biệt hóa bất thường (ví dụ: khối u). CMI cũng tiêu hủy các tế bào đồng loài (gây thải ghép), đồng thời tham gia vào các đáp ứng tự miễn tế bào, phản ứng quá mẫn tuýp IV với thuốc và viêm da tiếp xúc. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
-
Khởi đầu đáp ứng bởi APC – Đáp ứng của tế bào T được khởi đầu bởi các tế bào trình diện kháng nguyên (APC), chủ yếu là các tế bào dendritic (DC). (Xem ‘Tế bào trình diện kháng nguyên’ ở dưới.)
-
Kích hoạt hai tín hiệu – Quá trình kích hoạt tế bào T được cho là diễn ra theo mô hình hai tín hiệu. Tín hiệu 1 xuất phát từ sự tiếp xúc giữa phức hợp thụ thể tế bào T (TCR)-CD3 với phức hợp MHC-peptide. Tín hiệu 2 đến từ các con đường đồng kích thích. (Xem ‘Kích hoạt và chức năng của tế bào T’ ở dưới.)
-
Tế bào T hỗ trợ – Tế bào T hỗ trợ (Th) có thể được chia thành các quần thể thực thi với đặc điểm bài tiết cytokine riêng biệt (hình 3 và bảng 1). (Xem ‘Đặc điểm và chức năng cytokine của các phân nhóm tế bào T hỗ trợ CD4+’ và ‘Cytokine’ ở dưới.)
-
Tế bào T độc – Hầu hết các lympho T độc (CTL) biểu hiện dị nhị hợp TCR alpha-beta cùng với phân tử CD8 và nhận diện kháng nguyên peptide liên kết với MHC lớp I. Các tế bào này tiêu diệt tế bào đích thông qua hai cơ chế chính: bài xuất các hạt gây ly giải chứa perforin, granzyme và các phân tử độc tế bào khác, hoặc thông qua sự tương tác giữa ligand Fas (FasL) trên CTL với Fas biểu hiện trên tế bào đích. (Xem ‘Chức năng của lympho T độc’ ở dưới.)
-
Điều hòa tế bào T – Tế bào T đóng vai trò then chốt trong việc điều hòa cả cơ chế thực thi dịch thể (kháng thể) và tế bào. Đáp ứng kháng thể đối với hầu hết các kháng nguyên protein và glycoprotein đều cần sự hỗ trợ của tế bào T. Tế bào T điều hòa (Tregs) cũng kiểm soát độc tính tế bào đặc hiệu. Sự điều hòa tế bào T được thực hiện thông qua các tiếp xúc tế bào và các yếu tố hòa tan. Đáp ứng miễn dịch tế bào có thể được khuếch đại thông qua các vòng phản hồi dương tính hoặc được kìm hãm thông qua cơ chế điều hòa âm tính. (Xem ‘Điều hòa tế bào trong đáp ứng miễn dịch’ ở dưới.)
-
Tế bào T gamma-delta – Hầu hết các tế bào T gamma-delta không biểu hiện CD4 hay CD8. Tuy nhiên, chúng có thể được chia thành các phân nhóm chức năng tương tự như tế bào T hỗ trợ, T độc và T điều hòa biểu hiện thụ thể alpha-beta. Trong hầu hết các trường hợp, ligand của TCR gamma-delta không phải là phức hợp peptide MHC mà là các phân tử liên kết với tác nhân gây bệnh, tương tác với các phân tử giống MHC thông qua các cơ chế khác nhau. (Xem ‘Tế bào T gamma-delta’ ở dưới.)
