TÓM TẮT
Các nhóm chất trung gian hóa học từ tế bào mast
- Tế bào mast giải phóng đa dạng các chất trung gian sau khi được hoạt hóa. Các chất này được phân thành ba nhóm có đặc điểm chồng lấp: chất trung gian có sẵn, chất trung gian lipid mới được tổng hợp, và các cytokine cùng chemokine. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
Chất trung gian có sẵn
- Các chất trung gian có sẵn được dự trữ trong các hạt bài tiết và giải phóng vào môi trường ngoại bào chỉ trong vài giây đến vài phút sau khi tế bào mast hoạt hóa. Đây là các tác nhân gây ra nhiều dấu hiệu và triệu chứng cấp tính trong các phản ứng dị ứng qua trung gian tế bào mast, bao gồm: histamine, các protease trung tính, proteoglycan heparin và một số cytokine như yếu tố hoại tử khối u (TNF) alpha. (Xem ‘Các chất trung gian có sẵn’ ở dưới.)
Chất trung gian hình thành sau hoạt hóa
- Sau khi hoạt hóa, tế bào mast sử dụng các phospholipid màng để tổng hợp thêm các chất trung gian eicosanoid: Prostaglandin (PG), leukotriene (LT) và yếu tố hoạt hóa tiểu cầu (PAF). Các chất này xuất hiện từ 15 phút đến vài giờ sau hoạt hóa. Eicosanoid là nguyên nhân gây ra một số triệu chứng dị ứng, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong quá trình chiêu mộ tế bào và trình diện kháng nguyên. (Xem ‘Các chất trung gian lipid mới tổng hợp’ ở dưới.)
Cytokine và chemokine
- Tế bào mast sản sinh các cytokine và chemokine đa chức năng, giúp chiêu mộ và hoạt hóa các tế bào khác đến vi môi trường viêm. Các chất này bao gồm cytokine hỗ trợ T loại 2 (Th2), interleukin (IL) 4 và IL-5 — vốn được xem là đóng vai trò then chốt trong duy trì phản ứng dị ứng — cùng một số chemokine có tác dụng chiêu mộ bạch cầu trung tính và hoạt hóa nguyên bào sợi. (Xem ‘Cytokine và chemokine’ ở dưới.)
