Cơ chế bệnh sinh, biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán viêm võng mạc do Cytomegalovirus liên quan đến AIDS

Xuất bản:

Cập nhật:

TÓM TẮT

Tổng quan

Viêm võng mạc do Cytomegalovirus (CMV) là biến chứng nhãn khoa nghiêm trọng thường gặp nhất ở bệnh nhân AIDS. Phần lớn các trường hợp bệnh liên quan đến sự tái hoạt của tình trạng nhiễm tiềm ẩn. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)

Các yếu tố nguy cơ của viêm võng mạc do CMV bao gồm: số lượng tế bào CD4 dưới 50 tế bào/microL, tiền sử nhiễm trùng cơ hội, tải lượng HIV RNA cao và tình trạng nhiễm CMV huyết.

CMV trong kỷ nguyên của liệu pháp kháng retrovirus (ART)

Việc áp dụng các phác đồ phối hợp thuốc kháng retrovirus (ART) hiệu lực cao đã làm giảm tỷ lệ mắc viêm võng mạc do CMV, giảm các biến chứng nhãn khoa và cải thiện tỷ lệ sống sót sau khi chẩn đoán. (Xem ‘CMV trong kỷ nguyên của liệu pháp ART’ ở dưới.)

Biểu hiện lâm sàng

Viêm võng mạc do CMV có thể gây mờ mắt hoặc mất thị lực trung tâm, ám điểm (“điểm mù”), hiện tượng ruồi bay, hoặc chớp sáng. Biến chứng của bệnh bao gồm bong võng mạc dẫn đến mất thị lực hoàn toàn. (Xem ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán

Viêm võng mạc do CMV thường được chẩn đoán bởi bác sĩ chuyên khoa mắt giàu kinh nghiệm dựa trên những thay đổi đặc hiệu tại võng mạc. Soi đáy mắt gián tiếp cho thấy các tổn thương võng mạc màu vàng trắng với ranh giới không rõ ràng, đôi khi có dạng hạt, thường nằm gần các mạch máu võng mạc và đi kèm xuất huyết. (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Việc xét nghiệm tìm CMV trong máu bằng kỹ thuật PCR DNA, kháng nguyên máu hoặc cấy máu không có giá trị chẩn đoán. Các xét nghiệm này có độ nhạy và độ đặc hiệu kém trong việc xác định tổn thương cơ quan đích do CMV, do đó không nên sử dụng trong quá trình ra quyết định lâm sàng khi nghi ngờ bệnh nhân AIDS mắc viêm võng mạc do CMV. (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Xét nghiệm kháng thể kháng CMV dương tính không giúp ích cho chẩn đoán trong giai đoạn cấp; nếu kết quả kháng thể âm tính thì khả năng chẩn đoán sẽ giảm xuống, tuy nhiên không thể loại trừ hoàn toàn tình trạng nhiễm CMV. (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Viêm màng bồ đào do phục hồi miễn dịch (IRU) liên quan đến CMV

Sau giai đoạn điều trị khởi đầu bằng thuốc kháng CMV và ART, bệnh nhân có thể xuất hiện tình trạng mờ mắt, ruồi bay hoặc giảm thị lực. Nếu xảy ra tình trạng này, bệnh nhân cần được bác sĩ chuyên khoa mắt đánh giá để xác định xem các triệu chứng có liên quan đến tiến triển của viêm võng mạc do CMV, tái phát, hay hội chứng viêm phục hồi miễn dịch (IRIS), vì hướng xử trí và phác đồ điều trị của các tình trạng này là khác nhau. (Xem ‘Viêm màng bồ đào do phục hồi miễn dịch liên quan đến CMV’ ở dưới.)

Gói truy cập

  • Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
  • Nội dung cập nhật liên tục.
  • Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here